Nasi artyści w École de Paris

Polska szkoła paryska
W Katowicach i w Sopocie obejrzeć można wystawy przypominające jedno z ciekawszych zjawisk w sztuce XX w., czyli tzw. szkołę paryską, w której niemały udział mieli artyści z Polski.
Dawid Garfinkiel, „Kawiarnia du Dome na Montparnasse”
Marcin Koniak/Villa la Fleur

Dawid Garfinkiel, „Kawiarnia du Dome na Montparnasse”

Z punktu widzenia triumfującej w XX w. awangardy szkoła paryska nie wydaje się zbyt ciekawa. Owszem, jej uczestnicy pożytkowali dokonania przeróżnych nowoczesnych nurtów w sztuce, ale z daleka omijali abstrakcję, o eksperymentach spod znaku Duchampa i dadaistów nawet nie wspominając. Z pewnością nie należeli do tych, którzy wymyślali coś, czego jeszcze nie wymyślono. Raczej uczciwie odrabiali lekcje z tego, co zaproponowali nieodlegli w czasie prekursorzy.

Pomimo różnorodnych stylistyk było jednak coś, co ich łączyło. Jean-Paul Crespelle w książce „Montparnasse w latach 1905–1930” pisze: „nosili na sobie piętno barokowego ekspresjonizmu i melancholii właściwej żydowskiej duszy”, przypominając przy okazji, że zdecydowana większość spośród nich wywodziła się właśnie z żydowskich środowisk Wilna, Mińska, Kijowa, Moskwy czy Krakowa. Jeden z tych artystów, Alfred Aberdam, definiując wspólnotę szkoły paryskiej, pisał z kolei o „tęsknocie za wyzwoleniem i wiecznym niepokoju ducha, szukającego wciąż nowych wcieleń artystycznych”. I rzeczywiście, trudno uciec od nostalgii, oglądając płótna i rzeźby spod znaku École de Paris. Twarze na portretach rzadko roześmiane, pejzaże jakieś utęsknione i nawet w martwych naturach więcej chandry niż witalności.

Kolonia artystyczna

Można o nich powiedzieć, że byli umiarkowanie postępowi. Dlaczego więc zasługują na pamięć i uwagę? Stanowili osobliwy fenomen społeczny; bodaj po raz pierwszy w historii tak wielka fala twórców w tak krótkim czasie napłynęła w jedno miejsce, tworząc tam wyrazistą kolonię artystyczną.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną