Jakie strategie stosują młodzi twórcy, by osiągnąć sukces

Coś zrobić, coś zarobić
Pytania, które najbardziej dręczą młodych twórców, to jak zrobić karierę i jak zarabiać na życie? I jakie strategie wykorzystać, żeby połączyć jedno z drugim?
Finaliści ogólnopolskiego konkursu dla młodych twórców „Spojrzenia” z 2017 r. Od lewej: Honorata Martin, Agata Kuś, Przemek Branas, Ewa Axelrad i Łukasz Surowiec.
Marek Krzyżanek

Finaliści ogólnopolskiego konkursu dla młodych twórców „Spojrzenia” z 2017 r. Od lewej: Honorata Martin, Agata Kuś, Przemek Branas, Ewa Axelrad i Łukasz Surowiec.

Agata Kuś „Lacrimosa”
Marek Krzyżanek

Agata Kuś „Lacrimosa”

Honorata Martin „Wikiup”
Marek Krzyżanek

Honorata Martin „Wikiup”

Łukasz Surowiec „Black Block”
Marek Krzyżanek

Łukasz Surowiec „Black Block”

Ewa Axelrad „Sztama 2”
Marek Krzyżanek

Ewa Axelrad „Sztama 2”

Przemek Branas „Bez tytułu”
Marek Krzyżanek

Przemek Branas „Bez tytułu”

Zbigniew Libera zapowiada strajk artystów w maju 2012 r.
materiały organizatora

Zbigniew Libera zapowiada strajk artystów w maju 2012 r.

Sukces zawodowy nie oznacza finansowego. Teza, być może prawdziwa wśród modelek, architektów, muzyków estradowych czy śpiewaków operowych, nie do końca sprawdza się w odniesieniu do reżyserujących, piszących, komponujących, a przede wszystkim uprawiających sztuki wizualne. Najlepiej zarabiający twórcy rzadko odbierają Nike, Paszporty POLITYKI czy Fryderyki. Ba, pewna młoda reżyserka teatralna z imponującym CV przyznała mi niedawno, że nie wie, skąd weźmie na najbliższy czynsz, opłatę za prąd i telefon. Oczywiście bywają wyjątki. Gdy Edward Dwurnik za sprzedane obrazy kupił sobie niegdyś nowiutkie porsche, mówiła o tym przez rok cała artystyczna warszawka.

Młody twórca – wszystko jedno, kompozytor, wirtuoz pędzla czy nienagannej frazy – zawsze staje nie tyle przed problemem, jak osiągnąć sukces, ile raczej: czy ma to być sukces finansowy czy zawodowy? A najlepiej jakikolwiek. Studia artystyczne nie dają tak prostej (nie mylić z „łatwą”) ścieżki kariery jak np. medyczne. Co roku rynek powinien wchłonąć ponad 7 tys. absolwentów szkół artystycznych. Oczywiście nie jest to możliwe. I choć 47 proc. absolwentów artystycznych uczelni jest jakoś tam zadowolonych ze swojej sytuacji artystycznej, to z drugiej strony 13 proc. spośród nich nie ma stałego źródła utrzymania, 18,5 proc. pozostaje na utrzymaniu rodziców, co piąty myśli poważnie o zmianie zawodu, co dziesiąty – o wyjeździe na stałe za granicę. Tak przynajmniej wynika z przeprowadzonych przed rokiem badań „Artysta po studiach”. Tu się nie da po prostu iść dalej. Tu trzeba kombinować. Strategie młodych twórców, które poniżej opisałem, odnoszą się przede wszystkim do najlepiej mi znanego środowiska sztuk wizualnych. Jednak z dużym prawdopodobieństwem można je odnaleźć także w innych środowiskach: startujących pisarzy, muzyków, kompozytorów, aktorów czy reżyserów.

Najbardziej naturalna wydaje się strategia pliszki. Tej, która swój ogonek chwali. A najlepszą formą chwalenia się są konkursy i nagrody, dzięki którym zawsze można wykazać, że moje najładniejsze, najmądrzejsze, najbardziej oryginalne, a zatem budować sobie przekonujące CV. Bardzo rozwinięty i skutecznie budujący kariery jest system konkursów w szkolnictwie muzycznym, nastawiony na jak najszybsze wyłapywanie i cyzelowanie talentów: instrumentalistów, a z czasem także wokalistów operowych, kompozytorów, dyrygentów. Strategia pliszki dobrze sprawdza się także w filmie. Do udziału w konkursach przyznaje się 41 proc. młodych twórców i artystów.

W sumie każda dziedzina (włączając w to komiks, design czy gry komputerowe) ma własny system konkursowo-nagrodowy, w mniejszym lub większym stopniu wspierający młode kariery. Literatura to przede wszystkim krakowska Nagroda Conrada za najlepszy prozatorski debiut oraz radomska Nagroda im. Witolda Gombrowicza za najlepszą pierwszą lub drugą książkę. W muzyce rozrywkowej mamy opolskie Debiuty, jarocińskie Rytmy Młodych czy otwarty konkurs debiutancki na Przystanku Woodstock. Osobne nagrody dla młodych twórców lub debiutantów mają imprezy filmowe: Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (Konkurs Młodego Kina), Nagrody „Orłów” (Odkrycie Roku), nie mówiąc o mającej kilkudziesięcioletnią tradycję nagrodzie dla młodych aktorów im. Zbyszka Cybulskiego.

Aktualności, komentarze

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną