Miej własną politykę.

Pierwszy miesiąc prenumeraty tylko 11,90 zł!

Subskrybuj
Kultura

Ostrożnie z Dostojewskim

Mit Dostojewskiego

Fiodor Dostojewski Fiodor Dostojewski Alamy / BEW
Fiodor Dostojewski mógłby być dziś wymarzonym idolem naszego obozu władzy. 200 lat od urodzin pisarza widać na jego przykładzie, jak prawda i niuans przegrywają z potężnym mitem.
Poza Rosją Dostojewski uważany jest za wcielenie „rosyjskiej duszy”.Shutterstock Poza Rosją Dostojewski uważany jest za wcielenie „rosyjskiej duszy”.

Na święto 11 listopada nałożyła się w tym roku okrągła, dwusetna rocznica urodzin Fiodora Dostojewskiego. To dobra okazja, żeby powrócić do tego najsłynniejszego rosyjskiego pisarza i zadać sobie kilka pytań. Kim był dla nas Dostojewski przed rokiem 1989 r., a kim stał się teraz, w pożeranej przez narodowo-katolicki populizm demokracji? Czy to przypadek, że wielkie idee Fiodora Michajłowicza w wariancie biało-czerwonym straszą na transparentach uczestników marszów niepodległości, w ogniu i dymie rac wystrzelanych przeciw rozumowi, wolności i równości??

Mimo że Polska, o ile mi wiadomo, nie uczestniczy w koordynowanych przez Federację Rosyjską międzynarodowych obchodach Roku Dostojewskiego, również u nas w ostatnich miesiącach ukazało się kilka rocznicowych tytułów. Przede wszystkim wydany został „Młodzik”, przedostatnia z wielkich powieści Fiodora Michajłowicza – w nowym przekładzie Adama Pomorskiego. Do księgarń trafił również krytyczny esej Sylwii Frołow „Nasz biedny Fiedia. Kobiety i Dostojewski” oraz wnikliwa biografia „Dostojewski. Portret intymny” Alexa Christofiego w tłumaczeniu Hanny Jankowskiej. Dwie ostatnie książki można czytać razem z „Latem w Baden” wyśmienitą krótką prozą Leonida Cypkina, osnutą wokół podróży poślubnej Fiodora i Anny Dostojewskich, wydaną w Polsce przed sześciu laty w przekładzie Roberta Papieskiego. Wszystkie cztery pozycje starają się dotrzeć do prawdy o pisarzu i jego dziele, niuansując opatrzony wizerunek brodacza i odzyskując utracone w tłumaczeniu sensy. Jednak pytanie, czy Dostojewski ma szansę wygrać z własnym mitem, pozostaje aktualne.

Żyć to cierpieć

Poza Rosją Dostojewski uważany jest za wcielenie „rosyjskiej duszy”: szerokiej, tragicznej i tak zapętlonej, że biez wodki nie razbierjosz.

Polityka 46.2021 (3338) z dnia 08.11.2021; Kultura; s. 88
Oryginalny tytuł tekstu: "Ostrożnie z Dostojewskim"
Reklama