Światowiec Andrzej Olechowski. Mądry, dobry, uroczy. Wielka klasa

Wspominamy i żegnamy Andrzeja Olechowskiego, działacza państwowego, ekonomistę, ministra i niegdyś kandydata na prezydenta, twórcę i uczestnika wielu inicjatyw obywatelskich, edukacyjnych i dobroczynnych. Miał 78 lat.

Mówił, że zainteresowanie państwem, działaniem na rzecz wspólnego dobra zostało mu zaszczepione w rodzinie jako obowiązek „taki sam jak chodzenie do kościoła”; nie obnosił się ze swoją wiarą, ale rzeczywiście cenił religię – otwartą na świat i obcych. Miał babcię wychowaną jeszcze w tradycji powstania styczniowego, która uparcie i irytująco pytała go, młodego ekonomistę-naukowca: „A co z tego będzie dla Polski?”. Wspominał, że mu to weszło w krew, by każdą rozprawę kończyć wskazówkami dla polityki gospodarczej.

Jeszcze w latach 80., już z doktoratem SGPiS (dzisiejsza SGH), zdobywał doświadczenie, pracując w agendach ONZ i Banku Światowym. U progu transformacji był jednym z niewielu Polaków świetnie przygotowanych do wprowadzania w Polsce reguł i standardów gospodarki rynkowej. Wypatrzył go Lech Wałęsa i uczynił swoim doradcą do spraw gospodarczych. Sam Andrzej, choć potem krytycznie oceniał jego prezydenturę, przez całe życie darzył Wałęsę niezwykłym szacunkiem i lojalnością. Z poręczenia Wałęsy Andrzej Olechowski był ministrem finansów w rządzie Jana Olszewskiego (1992 r.), a potem spraw zagranicznych (1993–95, w rządzie Waldemara Pawlaka), czyli w kluczowym momencie początku integracji Polski z Unią Europejską i otwarcia polskiej drogi do NATO.

Przez całe życie podkreślał potrzebę zakotwiczenia naszego kraju w Europie, cytował nawet obawy Mrożka, że „Polska to kraj na wschód od Zachodu i na zachód od Wschodu”. „Kiedy Europa jest zjednoczona – pisał – jesteśmy w jej sercu, kiedy jest podzielona – jesteśmy w próżni, w strefie cienia. Tak w skrócie wygląda szansa Polski i jej pułapka”. W jego bodaj najważniejszej publikacji „Wygrać przyszłość”, poprzedzającej założenie Platformy Obywatelskiej w 2001 r.