Książki

Z Zachodu na Wschód i z powrotem

Zapis swojej nieustającej podróży.

Gdy po 1989 r. przekroczyliśmy linię Łaby, my Polacy, a wraz z nami wiele innych sierot postkomunistycznych, i znaleźliśmy się we wspólnej Europie, granica między Wschodem i Zachodem wcale nie została zlikwidowana. Najbardziej trwałe okazały się nie bariery polityczne, one rozpadły się tak jak mur berliński, ale bariery i różnice mentalnościowe. I to po obu stronach.

„Żelazną kurtynę – pisze Norman Davies w swej nowej książce „Europa między Wschodem a Zachodem” – łatwiej było rozmontować wzdłuż fizycznych granic niż w ludzkich umysłach”. Jeszcze dzisiaj niektórzy historycy na Zachodzie opisując dzieje Europy zatrzymują się na linii Łaby, tak jak gdyby uznawali, że przyjęte przez wielkie mocarstwa w 1945 r. podziały stref wpływów rzeczywiście oddzielają od siebie dwa kontynenty, dwie odrębne historie.

Norman Davies kolejnymi książkami, a już zwłaszcza olbrzymim dziełem „Europa. Rozprawa historyka z historią”, próbuje zmienić tę perspektywę albo inaczej – dodać do niej inne perspektywy, te, które widać choćby z Warszawy czy Pragi. Zresztą zaczął tę swoją misję realizować na grubo przed upadkiem imperium sowieckiego, jeszcze w 1981 r. wydał w Anglii „Boże igrzysko. Historię Polski”, gdzie pisał: „Regularnie goszcząc na Wschodzie, chciałem zwrócić uwagę na bogate życie kulturalne oraz intelektualne takich krajów jak Polska, Węgry i Czechosłowacja, pokazując tym samym, że system komunistyczny, który stanowi przedmiot zainteresowań większości komentatorów z Zachodu, został narzucony z zewnątrz i jest efemerycznym ciałem obcym”.

W wydanej właśnie książce zebrał teksty i wykłady, rozwinięte notatki i eseje, które pisał i wygłaszał w ciągu dziesięciu ostatnich lat wokół i na marginesie swojej „Europy”, czy także ważnej i znanej w Polsce „Wyspy. Historia”. Bohaterem tego zbioru jest historyk, on razem z czytelnikiem podróżuje po różnych faktach i tematach, odsłania swój warsztat, swoje lektury i fascynacje, wprost – tak od siebie – pokazuje sposób i styl myślenia. Lecz przede wszystkim daje zapis swojej nieustającej podróży, z Zachodu na Wschód i z powrotem.
 

Norman Davies, Europa między Wschodem a Zachodem, przeł. Bartłomiej Pietrzyk, Wydawnictwo Znak, Kraków 2007, s. 354
 

  
 

Polityka 36.2007 (2619) z dnia 08.09.2007; Kultura; s. 64
Reklama

Czytaj także

Społeczeństwo

Wiedza nastolatków o seksie przypomina średniowieczną mapę świata

„Seks domaciczny” to nieprzypadkowe przejęzyczenie. Polskie nastolatki nie za bardzo wiedzą, jaki organ do czego służy.

Joanna Cieśla
11.08.2015
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną