Zanim zaczniesz się leczyć sam

Apteczka zdrowia
Ostatnie kłopoty z lekami na receptę powodują, że jeszcze chętniej leczymy się sami. Niestety, często niezbyt rozsądnie.
Przeciętna polska rodzina wydaje na lekarstwa 375 zł kwartalnie.
Wong Sze Fei/PantherMedia

Przeciętna polska rodzina wydaje na lekarstwa 375 zł kwartalnie.

Gdy drożeje benzyna, wszyscy zachęcają kierowców do ekonomicznej jazdy. Jak rosną ceny prądu, kupujemy energooszczędne żarówki. Może więc warto zastanowić się, obserwując zamieszanie w gabinetach lekarskich i w aptekach, jak obniżyć w domowym budżecie wydatki na leki.

Diagnoza Społeczna 2011, opisująca warunki i jakość życia Polaków, ujawniła, że przeciętna polska rodzina wydaje na lekarstwa kwartalnie 375 zł, choć w gospodarstwach emerytów i rencistów kwoty te są dużo wyższe. Podana suma może i tak być zaniżona, bo wśród wypełniających ankiety wielu było zapewne takich, którzy nie uwzględnili specyfików kupowanych poza aptekami. A to niezwykle prężnie rozwijający się dziś sektor rynku farmaceutycznego, który tylko umownie dzieli się na dwie gałęzie: leków sprzedawanych bez recept (w skrócie: OTC – over the counter) oraz wydawanych wyłącznie z przepisu lekarza.

Leki z obu grup produkują te same firmy, handlują nimi ci sami hurtownicy oraz te same apteki. Różnica polega na tym, że leki OTC można szeroko reklamować i dostępne są również poza sprzedażą apteczną – na stacjach benzynowych, w supermarketach, na poczcie. Pozornie tylko są słabsze i bezpieczniejsze od leków wypisywanych na receptach, gdyż brak lekarskiego nadzoru nad ich przyjmowaniem skutkuje wzrostem ryzyka działań niepożądanych. A te bywają równie rozległe jak przy specyfikach recepturowych. Doświadczenia szpitali Unii Europejskiej wskazują, że od 32 do 68 proc. hospitalizacji związanych z błędną terapią lekową można by uniknąć, gdyby pacjenci nie łykali pigułek pochopnie, nie łączyli ich ze sobą, a w każdym razie uważniej czytali ulotki informacyjne.

1 Nie używaj naraz leków różniących się tylko nazwą

O sile działania leku nie decyduje zagraniczny markowy producent, atrakcyjne opakowanie ani cena (w myśl teorii, że im droższy, tym lepszy). Orężem lekarstwa jest jego skład. W dawnych czasach leczenie oparte było wyłącznie na środkach naturalnych, pozyskiwanych z roślin albo tkanek zwierząt – dziś są to najczęściej substancje chemiczne, a większość farmaceutyków stosowanych w konkretnych chorobach lub uśmierzających identyczne dolegliwości (np. ból, przeziębienie, zapalenie stawów) zawiera podobne składniki.

Ich wytwórcom nie zależy jednak wcale na tym, abyśmy zapamiętywali dokładny skład chemiczny – z punktu widzenia marketingu najważniejsza jest bowiem nazwa handlowa. Na przykład Panadol, Apap, Coldrex lub Fervex – wszystkie zawierają ten sam przeciwbólowy paracetamol, choć w ich nazwie próżno szukać tego składnika. Z kolei Aspirin C, Polopiryna S i Upsarin to nic innego jak identyczny przeciwzapalny kwas acetylosalicylowy. Nie ma sensu leczyć się nimi jednocześnie, ponieważ poza niepotrzebnym wydatkiem narażamy swój organizm na niebezpieczną kumulację działań niepożądanych.

Krwotoki z żołądka po masowo przyjmowanych środkach przeciwzapalnych i przeciwbólowych z kwasem acetylosalicylowym zdarzają się częściej niż opisywane w mediach przypadki zatruć silnie działającymi lekami. W przypadku paracetamolu limit bezpiecznej dla wątroby dawki to raptem 7 g dziennie (u osób nadużywających alkoholu – 4 g, czyli 8 tabletek). A jaka jest praktyka? Nie pomagają na gorączkę dwie tabletki Panadolu, więc wyciągasz z apteczki Apap, następnie sięgasz po Coldrex i jeszcze próbujesz polecony przez sąsiada Tabcin.

Podobnie leczą się reumatycy. Zazwyczaj potrzeba kilku dni, by przekonać się, czy zastosowana na ból stawów maść ze środkiem przeciwzapalnym jest skuteczna, ale pacjenci nie czekają i obstawiają się kilkoma specyfikami działającymi tak samo. Po co? Trzeba zdecydować się na jeden preparat, na który się najlepiej reaguje, i nie eksperymentować z podsuwanymi przez znajomych.

Czytaj także

Aktualności, komentarze

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną