Wykształceni żyją dłużej

Lekcje zdrowia
Wykształcenie przedłuża życie. Mężczyźni z dyplomem wyższych studiów żyją przeciętnie nawet kilkanaście lat dłużej od współobywateli, którzy zakończyli edukację na podstawówce.
Zdobywając wiedzę, wzbogacamy nasze kompetencje, ale zmieniamy także nasze zachowania i sposoby funkcjonowania.
Dimitri Vervitsiotis/Getty Images

Zdobywając wiedzę, wzbogacamy nasze kompetencje, ale zmieniamy także nasze zachowania i sposoby funkcjonowania.

Jaka tajemnica tkwi w edukacji jako szansie na dłuższe życie?
Andriy Popov/PantherMedia

Jaka tajemnica tkwi w edukacji jako szansie na dłuższe życie?

Danych statystycznych potwierdzających istnienie współzależności między poziomem edukacji a długością życia jest wiele.
Kjetil Kolbjornsrud/PantherMedia

Danych statystycznych potwierdzających istnienie współzależności między poziomem edukacji a długością życia jest wiele.

Lekarze już dawno zdołali nam uświadomić, że zdrowa dieta, odpowiednia dawka ruchu i brak nałogów to czynniki wzmacniające zdrowie i wydłużające życie. W wielu badaniach naukowych wykazano, iż czynniki te – obok innych, pozostających poza naszą kontrolą (np. uwarunkowania genetyczne) – wpływają w sposób istotny na długość życia. Mniej dotychczas była znana, chociaż w wielu analizach dobrze potwierdzona, inna statystyczna współzależność – między liczbą lat spędzonych w szkole a długością życia.

Według ostatnich raportów OECD (organizacja skupiająca najbardziej rozwinięte państwa świata) dla wybranych 14 krajów tej organizacji (opartych na danych z 2010 r.) 30-letni mężczyzna z wyższym wykształceniem będzie żył przeciętnie o 8 lat dłużej niż jego rówieśnik z wykształceniem podstawowym lub niższym. Dla kobiet analogiczna różnica wynosi nieco ponad 4 lata.

Największe różnice w długości trwania życia ze względu na poziom wykształcenia występują w Estonii, na Węgrzech i w Czechach, a najmniejsze w Portugalii i w Szwecji. W Polsce zaś w przypadku obu płci różnice w oczekiwanej długości życia w zależności od wykształcenia są większe od średnich dla krajów OECD i wynoszą odpowiednio: dla mężczyzn 12 lat, a dla kobiet prawie 5 lat. I co ciekawe, większy przyrost oczekiwanej długości trwania życia następuje w wyniku przejścia z poziomu wykształcenia podstawowego na średni niż ze średniego na wyższy.

Dość prostym i kuszącym wyjaśnieniem tych współzależności mogłoby być stwierdzenie, że osoby lepiej wykształcone pracują w bezpieczniejszych dla zdrowia zawodach, osiągają wyższe dochody, a dzięki temu więcej mogą przeznaczyć na zdrowszą żywność, zdrowszy tryb życia, wypoczynek etc. Okazuje się jednak, że silna korelacja pomiędzy poziomem wykształcenia a długością życia utrzymuje się także wtedy, gdy wyeliminuje się wpływ czynników społeczno-ekonomicznych, takich jak: dochody, miejsce urodzenia, rasa (kolor skóry). W Stanach Zjednoczonych badacze pod kierunkiem Stuarta J. Olshansky’ego obliczyli, że co prawda przeciętna przewidywana długość życia białego mężczyzny o wykształceniu wyższym przewyższa aż o 14 lat długość życia ciemnoskórego mężczyzny z wykształceniem podstawowym, ale uniwersyteckie wykształcenie ciemnoskórego mężczyzny daje mu szansę przeżyć przeciętnie 7,5 roku więcej niż białemu mężczyźnie mającemu podstawowe wykształcenie.

Danych statystycznych potwierdzających istnienie współzależności między poziomem edukacji a długością życia jest wiele. Międzynarodowy zespół naukowców, opierając się na danych WHO o umieralności okołoporodowej w 24 krajach Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej, wykazał istnienie ujemnej zależności między poziomem wykształcenia kobiet w ciąży a ryzykiem zgonu w okresie ciąży lub porodu. Dla kobiet, które nie posiadały żadnego wykształcenia, ryzyko zgonu było 2,7 razy większe niż w grupie kobiet mających za sobą co najmniej 12 lat edukacji. Okres edukacji od roku do sześciu lat zmniejsza to ryzyko z 2,7 do dwóch razy.

Dłuższa edukacja, dłuższe życie

Intrygujące pozostaje pytanie o charakter omawianej tu zależności, o jej mechanizm, a w szczególności o to, czy jest to zależność przyczynowo-skutkowa? Jaka tajemnica tkwi w edukacji jako szansie na dłuższe życie?

Czytaj także

Aktualności, komentarze

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną