Poeta nie żyje, wiersze aresztowane

Z archiwum X
Za swoją niepokorną twórczość Jakub Serf vel Naftali Herc Kon przesiedział w sumie kilkanaście lat, najpierw w sowieckich łagrach, potem w peerelowskim więzieniu. Do dziś dorobek poety znajduje się pod kluczem jako część akt sądowych.
Jakub Serf vel Naftali Herc Kon, 1959 r.
AP/EAST NEWS

Jakub Serf vel Naftali Herc Kon, 1959 r.

Pochodził z rumuńskich Czerniowiec, pisał w jidysz. W trakcie studiów filozoficznych w Austrii w 1929 r. lub w 1930 r. wybrał się nielegalnie do Polski i tu oczarował literacki salon żydowski, a także poznał swoją przyszłą żonę Lizę Goldman. Przedwojenna Polska nie była jednak gościnnym miejscem dla komunizujących Żydów, dwukrotnie go aresztowano i nakazano wyjazd. Dzięki znajomościom dostał wizę sowiecką i osiadł w Charkowie. Jego flirt z komunizmem zakończył się dość szybko: w 1938 r. skazano go na trzy lata łagru za działalność nacjonalistyczną skierowaną przeciwko władzy. W 1949 r. dostał kolejne 25 lat, ale na mocy amnestii wyszedł z więzienia po siedmiu latach, został nawet zrehabilitowany. Łagry zdewastowały go fizycznie i psychicznie (w aktach jest m.in. opinia lekarzy psychiatrów mówiąca o uszkodzeniu mózgu wywołanym biciem w głowę kamiennym blokiem), niemniej nie przestawał pisać. Zapisywał swe wiersze na szklanej tabliczce papierosem lub pastą do zębów, a gdy nauczył się ich na pamięć, ścierał je, robiąc miejsce nowym. Dopiero w Polsce, dokąd przyjechał latem 1959 r., spisał je na papierze. – To było odrodzenie wszystkiego, także warsztatu pisarskiego. Odnowił masę znajomości i korespondencję z pisarzami żydowskimi za granicą – mówi mieszkająca w USA córka poety Ina Lancman.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną