Świat

Jeździec na słoniu

Sześć fundamentów moralności

materiały prasowe
Najpierw reaguje intuicja, dopiero później pojawiają się argumenty racjonalne – amerykański profesor psychologii Jonathan Haidt tłumaczy, dlaczego człowiek jest bytem podwójnym.

Dzień w dzień ludzie podejmują decyzje. Oceniamy coś i akceptujemy lub odrzucamy. Na jakiej podstawie odróżniamy dobro od zła, słuszne od tego, co błędne?
Jonathan Haidt: Codziennie decydujemy też, czy nam coś smakuje, czy nie. Wydajemy sądy estetyczne, co jest ładne, a co brzydkie.

Przychodzi to jednak nieco łatwiej niż rozwiązywanie dylematu etycznego i udzielanie odpowiedzi w kwestii sumienia.
W gruncie rzeczy jest to taki sam proces poznawczy. Zmysł moralny można porównać do języka, który odbiera różne bodźce smakowe. W toku ewolucji ludzie rozwinęli wspaniałą umiejętność rozpoznawania w otaczającym świecie tych właściwości, które są ważne dla naszego dobrostanu, a w skrajnych warunkach – dla naszego przeżycia. Fundamenty tej umiejętności są wrodzone, ale poczucie smaku – by pozostać przy naszej metaforze – zmienia się w zależności od kultury, w której żyjemy.

Menu się zmienia, ale receptory smakowe pozostają takie same?
Tak. I to właśnie tłumaczy, dlaczego nasze oceny moralne formułujemy zwykle błyskawicznie na zasadzie zautomatyzowanych procesów. Rozpoznajemy dobro i zło, zanim jeszcze się zorientujemy, dlaczego tak jest.

 

Artykuł pochodzi z najnowszego 5 numeru tygodnika FORUM w kioskach od poniedziałku 4 lutego 2013 r.

Warte przeczytania

Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Nauka

Skąd dramatyczne wahania liczby infekcji covid-19?

Czym tłumaczyć gwałtowny spadek raportowanych zakażeń koronawirusem? Rozmawiamy z dr. Franciszkiem Rakowskim z ICM, który modeluje przebieg pandemii od samego jej początku.

Karol Jałochowski
26.11.2020
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną