Moskwa czy Bruksela. Dokąd Rumen Radew poprowadzi Sofię? Nowym Orbánem nie będzie

Zwycięzca bułgarskich wyborów Rumen Radew nie będzie nowym Viktorem Orbánem. Co nie oznacza, że Bułgaria wychodzi na europejską prostą.

Najpierw nie o Radewie. Były premier i jedna z centralnych (oraz mocno kontrowersyjnych) figur bułgarskiej polityki – Bojko Borisow z partii GERB – miał zawsze do Europy przesłanie podobne do tego, jakie długie lata głosił Viktor Orbán albo Aleksandar Vucić: pozbądźcie się mnie, a przyjdą gorsi. Nacjonaliści, rusofile. I co? Z GERB zwyciężyła właśnie świeża partia eksprezydenta Bułgarii Rumena Radewa, polityka o opinii prokremlowca. A Europa zamarła: czy to nowy Orbán? Czy spełnia się zła wróżba Borisowa?

Nie bardzo, bo czasy się zmieniają. Orbán straszył, że jeśli zniknie on, to w jego miejsce przyjdą jeszcze bardziej prawicowe i nacjonalistyczne partie: Jobbik albo niemal otwarcie neofaszystowski Mi Hazank. Nic z tego. Jobbik przeszedł na pozycje centrowe i zniknął (nie był w stanie zebrać wystarczającej listy podpisów, by wziąć udział w ostatnich wyborach), a Mi Hazank ledwie znalazł się w parlamencie. A zamiast Orbána przyszedł nieco podobny do niego, lecz proeuropejski Péter Magyar.

Serbski prezydent Vucić straszył (i straszy) w podobny sposób. Ale trwające prawie półtora roku protesty przeciwko jego władzy pokazały, że Serbowie nie chcą wymieniać Vucicia na większych od niego nacjonalistów, a raczej na prodemokratyczną opozycję. A ta, owszem, ma w swoim łonie różnice programowe, ale daleka jest od „brunatnego zagrożenia”, którym straszy Vucić, jeśli go zabraknie.

Bułgarskie strachy

Podobnie jest w Bułgarii. Tutaj postrachem dla Zachodu byli zawsze łagodni wobec Rosji socjaliści albo otwarcie prorosyjscy nacjonaliści. Straszył nimi Borisow, ojciec chrzestny bułgarskiej polityki, patron „styku polityki i biznesu”, jak często eufemistycznie określa się korupcję.