Piękne infografiki - jeszcze informacja, czy już sztuka?
Informacja jest piękna
Nieludzką ilość danych pokazać w ludzkiej skali – oto cel nowoczesnych infografik. Ich autorzy coraz częściej dbają, aby było nie tylko mądrze, ale i pięknie.
Ciała niebieskie w mitologii, filozofii i nauce przez ostatnich 5 tys. lat (autorka Carla Fernandez Arce).
Information is beautiful/materiały prasowe

Ciała niebieskie w mitologii, filozofii i nauce przez ostatnich 5 tys. lat (autorka Carla Fernandez Arce).

„Uchodźcy i imigranci” - sprzeciw dla noszenia muzułmańskiej chusty w zależności od miejsca pracy (autor Peter Ørntoft).
Information is beautiful/materiały prasowe

„Uchodźcy i imigranci” - sprzeciw dla noszenia muzułmańskiej chusty w zależności od miejsca pracy (autor Peter Ørntoft).

Krótka historia piosenek najczęściej śpiewanych przez innych wykonawców (autor Michele Mauri, „Corriere della Sera”).
Information is beautiful/Polityka

Krótka historia piosenek najczęściej śpiewanych przez innych wykonawców (autor Michele Mauri, „Corriere della Sera”).

Duński grafik Peter Ørntoft uważa, że całe zjawisko nabrało rozpędu w ostatniej dekadzie. – Sztuka wizualizacji była z nami od wieków, najstarsze diagramy sięgają XVII w., ale dopiero niedawno wyewoluowała do postaci odrębnego medium. Uczelnie wyższe przyznają w tej dziedzinie dyplomy, mnożą się nagrody i kategorie, w których możemy startować – wylicza, a przy ostatnim zdaniu pojawia się na jego twarzy uśmiech. Niedawno sam wrócił bowiem do Kopenhagi ze złotym medalem, trofeum wywalczonym w pierwszej edycji brytyjskiego konkursu „Information Is Beautiful”.

Ørntoft zachwycił jurorów – designerów, kuratorów, dziennikarzy, społeczność internetową oraz Briana Eno – pracą „Uchodźcy i imigranci”. Zaprezentował na niej poglądy swoich rodaków na temat noszenia muzułmańskiej chusty w zależności od miejsca pracy: sądu (66 proc. ankietowanych opowiedziało się przeciw), szpitala (46 proc.), szkoły (42,5 proc.) czy doglądanego domu (38 proc.). Dla zilustrowania opinii wykorzystał barwne elementy samej chusty.

Styl, treść, pomysł, zakres, forma – każde zgłoszenie radykalnie różniło się od pozostałych na każdym z tych poziomów – mówi nam David McCandless, pomysłodawca plebiscytu, który sam jest autorem wspaniałych wizualizacji. – Otrzymaliśmy ponad tysiąc zgłoszeń. Nadeszły między innymi z Ameryki Łacińskiej, Chin, Rosji czy Korei Południowej. To tylko potwierdza, że mamy do czynienia z fenomenem globalnym, który dociera do najdalszych krańców świata. W Iranie odbyła się właśnie pierwsza konferencja poświęcona wizualizacjom – dodaje McCandless.

Spijanie danych

„W niemal każdej dziedzinie ludzkiej aktywności istnieje rodzaj centralnego problemu czy napięcia. My zmagamy się z nieludzką ilością informacji, które trzeba pokazać w ludzkiej skali: takiej, którą potrafi objąć oko” – stwierdził niegdyś Martin Wattenberg, jeden z ojców nowoczesnej infografiki. Obecnie kieruje wyspecjalizowaną komórką koncernu Google, która – jak wiele podobnych zespołów – wierzy, że to wizualizacje uratują nas przed nieuniknioną powodzią danych. Jak policzyli naukowcy Uniwersytetu Kalifornia, przeciętny Amerykanin przyswaja każdego dnia trzykrotnie więcej informacji niż w latach 80. A to dopiero początek. W 2020 r. nasza codzienna konsumpcja różnego rodzaju treści – tekstów, obrazów, filmów czy utworów muzycznych – ma sięgnąć nawet czterdziestokrotności obecnego poziomu!

Toniemy – przyznaje McCandless. Zaraz jednak dodaje, że lekiem na przesyt informacyjny może być właśnie kondensacja treści w postaci graficznej. Wizualizacje pozwalają bowiem odpocząć umysłowi od słowa pisanego oraz innych mediów linearnych. – Oglądanie, w przeciwieństwie do czytania, wymaga minimalnego wysiłku. Ładną infografikę podziwiamy tak jak ładny widok. Eksplorujemy ją wzrokiem. Spijamy z niej informacje. To czysta przyjemność.

Dla poparcia swojej teorii McCandless mógłby przytoczyć historię własnego nawrócenia. Jeszcze kilka lat temu jako dziennikarz prasowy z 20-letnim stażem mozolnie przygotowywał materiały do artykułu o ewolucjonizmie i kreacjonizmie. Liczba odłamów obu tych głównych postaw w pewnym momencie zaczęła go przerastać. Zaczął więc szkicować mały diagram, który pomógłby mu ogarnąć subtelne różnice pomiędzy stanowiskami wszystkich podgrup. – Kiedy skończyłem ową mapę – wspomina McCandless – zdałem sobie sprawę, że już nie muszę nic pisać. Artykuł był gotowy.

Ta myśl musiała pociągnąć następną: czy podobnie nie dałoby się potraktować innych tematów? Wkrótce McCandless rysował artykuły o rozpraszającym działaniu, jakie ma Internet, o arsenałach atomowych światowych mocarstw i dychotomii brytyjskiego systemu politycznego. Zestawiał kaloryczność napojów z zawartością kofeiny i na jednym obrazku pokazywał, jakie znaczenia (w sumie 84) tradycyjne kultury (wybrał 10) zwykły przypisywać podstawowym 12 kolorom. W 2009 r. w książce „Information Is Beautiful” umieścił ponad 200 takich ilustracji, zgodnie z tytułem tyleż informujących, co pięknych. – Im bardziej abstrakcyjny lub sporny temat, tym bardziej wymaga takiego właśnie podejścia – mówi McCandless. – O ile więc tradycyjną domeną wizualizacji była nauka czy ekonomia, o tyle obecnie stosuje się je także w kulturze popularnej, sporcie czy filozofii.

Dzika dziedzina

Potwierdza to lista wyróżnionych we wspomnianym konkursie. Znajdziemy na niej interaktywną mapę ofiar wojen w Afganistanie oraz Iraku, wykaz najbardziej kontrowersyjnych haseł w Wikipedii oraz koncertowe dzieje zespołu Metallica, obejmujące porównanie częstotliwości wykonywania poszczególnych utworów z sympatią, jaką darzą je fani grupy. Złoto w kategorii Infografika otrzymał Michele Mauri, który nudne statystyki najczęściej wykonywanych na nowo piosenek ostatniego półwiecza przemalował w wielobarwnego węża. – Każda ze zwycięskich prac potrafi opowiedzieć historię, która kryje się za danymi – ocenia Ørntoft. – Pokazać kontekst tych danych i zbudować kilka warstw przekazu. Mnie samego zainspirował słynny projektant Nathan Shedroff, a konkretnie spopularyzowany przez niego model DIWM: dane – informacje – wiedza – mądrość.

Czytaj także

Aktualności, komentarze

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj