Archiwum Polityki

Wątroba zwinna jak ogon

Tylko jeden organ naszego organizmu – wątroba, i dwie jego tkanki – szpik kostny i nabłonek jelita, potrafią się regenerować. Poznanie tych procesów daje nadzieję na sterowanie regeneracją również trzustki, serca, a może kiedyś nawet nerwów i neuronów mózgu.

Przed ponad dwoma laty George Bush ograniczył badania ludzkich zarodkowych komórek macierzystych, dotowane z funduszy federalnych USA (POLITYKA 34/01). Powód: uzyskiwanie tych komórek wymaga poświęcenia na ołtarzu nauki ludzkich zarodków. Od tej pory naukowcy amerykańscy mogą badać tylko 20 linii tych komórek oficjalnie zarejestrowanych przed wejściem w życie ustawy, choć niezarejestrowanych na czas jest pozostałych 58 (patrz ramka). To ograniczenie hamuje postęp medycyny regeneracyjnej.

Uważa się, że z komórek macierzystych można będzie w przyszłości uzyskiwać tkanki i organy do przeszczepów leczących między innymi chorobę Alzheimera, Parkinsona, cukrzycę i zawały serca (POLITYKA 40/03). Do zniesienia tych ograniczeń wzywa dziś Nancy Reagan, wdowa po prezydencie, który cierpiał na chorobę Alzheimera. Dla Busha, szczególnie przed wyborami, to niezły orzech do zgryzienia. Nancy Reagan bowiem jest szanowaną postacią wśród republikanów i prezydent zapewne nie chciałby zrezygnować z jej poparcia.

Badania nad komórkami macierzystymi powinny być zwolnione z ideologicznego embarga, jednak nie tylko one dają nadzieję na postęp medycyny regeneracyjnej. Inną drogą jest poznanie mechanizmów regeneracji organów ludzkiego organizmu.

Odbudowa na czas

Nasz organizm radzi sobie z usunięciem nawet dwóch trzecich wątroby. Po takiej operacji pozostałe komórki tego organu mobilizują się i już po dwóch dniach przechodzą podziały komórkowe. Dzięki temu przybywa komórek wątroby i odtwarza się jej utracona część – trochę tak jak ogon jaszczurki (POLITYKA 4/03). Komórki wątroby – hepatocyty – wyspecjalizowane są między innymi w oczyszczaniu organizmu z trujących substancji. W tym celu przeszły w trakcie rozwoju proces różnicowania – od komórek embrionalnych do hepatocytów.

Polityka 26.2004 (2458) z dnia 26.06.2004; Nauka; s. 68
Reklama