Archiwum Polityki

Rosół na skowronkach

Patriotyzm to idiotyzm – warknął do mikrofonu lokalnej rozgłośni radiowej młody chłopak tuż przed świętem 11 listopada. Jak mógł!? Wpadł w złe wpływy? Może wyszedł wprost z widowni spektaklu „Spaghetti i miecz” w Starym Teatrze, pełnego naigrawań z kombatanctwa i narodowej tromtadracji? Aliści oświadczenie chłopaka było przecież tylko odpowiedzią na pytania reporterki. A pytanie padło jedno, ciotczyno-pimczyne: „Czy kochasz Polskę?”. Zatem jeśli on z widowni, to pytająca wprost ze sceny musiała urwać się przed mikrofon. Ze sceny, na której z pompowania się ojczyźnianym frazesem Kazimierz Kutz zmontował cały kosmiczny cyrk.

Tadeusz Różewicz ogłosił „Spaghetti i miecz” w 1964 r. Trzeba było odwagi – tej akurat gliwicko-wrocławskiemu poecie nigdy nie brakowało – by w czasie, gdy hekatomba wojenna wciąż była żywym bólem, bez znieczulenia obśmiać kombatanckie sentymenty, ale i upajanie się narodowymi przewagami, wieczną chęć pouczania „gorzej wybranych” nacji, ale i kultywowanie aż po absurd owej polskiej inności, wyjątkowości, niekończące się egzaltacje, mające za obiekt i nieśmiertelną dziewicę-bohater, i krajobraz leśno-polno-jagielloński.

Polityka 48.2000 (2273) z dnia 25.11.2000; Kultura; s. 60