Archiwum Polityki

Skwer Brandta

Willy Brandt klęczący 7 grudnia 1970 r. w Warszawie to w Europie jedna z najbardziej poruszających politycznych ikon XX wieku. Nie ma dobitniejszego symbolu powojennych zmian w Niemczech niż ten chrześcijański gest pokory niemieckiego kanclerza w stolicy państwa, które w 1939 r. zostało napadnięte i zdruzgotane przez hitlerowską Rzeszę. Kanclerz ukląkł przed pomnikiem Bohaterów Getta tego samego dnia, w którym w imieniu Republiki Federalnej podpisywał układ uznający granicę na Odrze i Nysie, a tym samym stratę na rzecz Polski jednej piątej przedwojennego terytorium Niemiec.

Zdjęcie klęczącego kanclerza było w czasach PRL publikowane dość niechętnie. Jeśli już, to niemal jedynie w urzędowej wersji CAF: na pierwszym planie polski żołnierz kompanii honorowej, w tle – z pochyloną twarzą – niemiecki kanclerz. W niemieckich mediach publikowano inne ujęcie, z boku: samotna sylwetka mężczyzny klęczącego na wilgotnych od mżawki płytach chodnika. W końcu lat siedemdziesiątych peerelowska cenzura często kaleczyła zdjęcie Brandta (również w „Polityce”), obcinając je u dołu tak, by nie było widać nóg.

Polityka 50.2000 (2275) z dnia 09.12.2000; Historia; s. 76