Archiwum Polityki

Ciekawe nasze czasy

Można mieć wątpliwości, czy formuła wywiadów-rzek z wybitnymi postaciami życia społecznego jest najlepszą formą prezentacji ich dorobku. W przypadku rozmowy Keitha Testera z Zygmuntem Baumanem – jednym z najwybitniejszych polskich współczesnych myślicieli – takie zastrzeżenia giną. „O pożytkach z wątpliwości” to najlepsza bodaj prezentacja dorobku polskiego socjologa od lat związanego z uniwersytetem w Leeds.

A przecież prezentacja myśli Baumana – ze względu na jej wielowątkowość – nie jest wcale prosta. Dwaj profesorowie (Tester wykłada na uniwersytecie w Portsmouth) dyskutują więc o tradycji europejskiej i amerykańskiej myśli społecznej, o moralności i nowoczesności, wreszcie o współczesnym społeczeństwie konsumpcyjnym, polityce i globalizacji.

Najbardziej frapującymi fragmentami tej książ-ki są rozważania o przekształceniach, jakie dokonują się na naszych oczach w życiu społecznym. Bauman sugestywnie dowodzi – teza ta stanowi podstawę wielu jego publikacji, choćby „Ponowoczesności jako źródła cierpień” – że niewzruszony przez prawie cały XX wiek model kultury zbiurokratyzowanej, w której liczy się specjalizacja i ponad wszystko skuteczność działań, ustępuje przed nowymi tendencjami. „Pierwsze miejsce na tablicy wartości w miejsce trwałości zajęła dziś przemijalność. Najbardziej cenimy dziś (...) ruchliwość oraz gotowość ruszenia w podróż – na pierwsze wezwanie i bez żadnego bagażu. Miarą siły stała się szybkość, z jaką uciekamy od odpowiedzialności. Wygrywa ten, kto jest szybszy. Ten, kto tkwi w miejscu, przegrywa”. Przykładem bohatera naszych czasów może być Bill Gates, który z upodobaniem „wyzbywa się rzeczy, które jeszcze niedawno cenił sobie i hołubił”.

Polityka 19.2003 (2400) z dnia 10.05.2003; Kultura; s. 59
Reklama