Tylko nie mów „nie ma za co”. Jak dobrze wpływać na ludzi i nie dać sobą manipulować

Czym właściwie jest manipulacja? W ostatnim odcinku cyklu „Nie jesteśmy bezradni” naszym gościem jest prof. dr hab. Tomasz Grzyb, psycholog społeczny, dziekan wydziału psychologii Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu.

Profesor jest jednym z najbardziej wszechstronnych ekspertów w naszym kraju badających zagadnienia wpływu społecznego. W rozmowie z nami podkreśla, że charakterystycznym wyróżnikiem manipulacji na tle innych technik wpływu społecznego jest intencja osoby, która do manipulacji się ucieka. Te intencje są z założenia sprzeczne z interesem osoby manipulowanej, odległe od życzliwości i troski.

Ale jak to się ma do działań matki lub ojca, którzy podstępnymi metodami próbują zachęcić swoje potomstwo do zjedzenia zdrowego, lecz uznawanego za niezbyt atrakcyjne warzywa? Albo do wyolbrzymionych komplementów serwowanych osobie, którą chcemy uwieść (z najczystszą intencją szczęśliwego spędzenia wspólnie reszty życia)?

Ogólnie rozumiane wywieranie wpływu na innych jest fundamentalną częścią naszego funkcjonowania społecznego, dźwignią zmiany świata i rozwoju ludzkości. Na tyle, że trudno nawet uchwycić, kiedy zwierzę, które z czasem stało się Homo sapiens, nauczyło się świadomie uruchamiać ten wpływ (szympansy niezwykle sprawnie korzystają z zasady wzajemności, iskając potencjalnych sojuszników np. w rysującej się perspektywie walki o władzę w stadzie). Wiadomo natomiast, że już 2000 lat p.n.e. w cywilizacjach Bliskiego Wschodu stosowano techniki propagandowe bardzo podobne do używanych współcześnie.

W odniesieniu do aktualnych wyzwań rozmawiamy również o tym, czy samo dostrzeżenie, że ktoś próbuje nami manipulować, uodpornia nas na takie oddziaływania. I jak jeszcze się przed tym chronić?

W naszej rozmowie znajdziecie też praktyczne sugestie, m.in. co odpowiadać, gdy ktoś nam dziękuje za wyświadczoną przysługę, a także czy ujawniać innym pozytywne obserwacje na ich temat, czy jednak zostawiać je dla siebie. A wszystkie prezentowane przez nas wnioski są oparte na badaniach naukowych. Zachęcamy do słuchania!