Jak LWP władzę ludową utrwalało

Rozprawa z podziemiem
Ludowe Wojsko Polskie zaangażowano do walki z podziemiem niepodległościowym niemal od razu po wojnie, jednak szczególne nasilenie tych działań nastąpiło pod koniec marca 1946 r., po powołaniu tajnej Państwowej Komisji Bezpieczeństwa.
Referendum ludowe 30 czerwca 1946 r. Od lewej - gen. bryg. Stefan Mossor, marszałek Rola-Żymierski, gen. dyw. Marian Spychalski i gen. dyw. Stanisław Zawadzki.
Stanisław Dąbrowiecki/PAP

Referendum ludowe 30 czerwca 1946 r. Od lewej - gen. bryg. Stefan Mossor, marszałek Rola-Żymierski, gen. dyw. Marian Spychalski i gen. dyw. Stanisław Zawadzki.

Początkowo ciężar operacji przeciwko podziemiu spoczywał na oddziałach Armii Czerwonej i NKWD. Od lata 1945 r. zadania te przejmowały polskie jednostki Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa i milicji, a także wojsko. Powielało doświadczenia wyniesione z frontu – do walki, obok dużych jednostek piechoty, włączano czołgi i artylerię, nierzadko stosowano nawały ogniowe na tereny, na których spodziewano się oddziałów podziemia. Skuteczność takich operacji nie była wysoka. Na przełomie 1945 i 1946 r. kraj nadal był zrewoltowany, administracja w niektórych rejonach znajdowała się poza kontrolą władzy komunistycznej. Dodatkowo w południowo-wschodniej Polsce walczyli partyzanci Ukraińskiej Powstańczej Armii.

Na początku 1946 r. w Sztabie Generalnym WP siły polskiego i ukraińskiego podziemia określano na 15 tys. partyzantów. Działały bandy rabunkowe, jednak za najtrudniejszego przeciwnika uważano „bandy (w ówczesnej nomenklaturze było to typowe określenie – przyp. aut.) o charakterze polityczno-reakcyjnym spod znaku NSZ i AK”. Przestrzegano, że jeżeli metody walki się nie zmienią, to wiosną akcje partyzanckie mogą przybrać na sile. W związku z tym za najważniejsze uważano stworzenie „jednolitego planu państwowego, który skupiłby wszystkie środki dla usunięcia tego niebezpieczeństwa narodowego” oraz stworzenie „energicznego kierownictwa ogólnego i dowództw terytorialnych, obdarzonych pełnią władzy dla koordynacji i jednolitego działania wszystkich sił i środków”.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj