Jak dbano o zdrowie i higienę na polskiej powojennej wsi

Robota dla Judyma
Rozmowa z historyczką dr Eweliną Szpak o powojennej wsi polskiej i ówczesnym chłopskim podejściu do zdrowia i higieny.
Lekarz wiejski Marian Bobrowski podczas przyjęć pacjentów, Machocice, 1973 r.
Anna Musiałówna/Forum

Lekarz wiejski Marian Bobrowski podczas przyjęć pacjentów, Machocice, 1973 r.

Joanna Podgórska: – W miastach wierzono w mit zdrowego wiejskiego życia. Z pani badań wynika, że życie na wsi groziło śmiercią lub kalectwem; zwłaszcza zaraz po wojnie.
Dr Ewelina Szpak: – To był specyficzny czas i także w miastach życie było niebezpieczne, bo zniszczenia wszędzie były ogromne. Skala chorób zakaźnych, epidemii czy problemów z aprowizacją w miastach mogła być nawet większa. Sytuacja na wsiach była o tyle trudniejsza, że wiązała się z wcześniejszym okresem przedwojennego zacofania i biedy. Panujące tam podejście do zdrowia i higieny jeszcze pogarszało stan rzeczy. Komunikat Ministerstwa Zdrowia z 1957 r. głosił: „Toniemy w brudach”, i dotyczył całej Polski. W miastach warunki sanitarne zaczęły się znacznie poprawiać w latach 60. W 1970 r. 74 proc. miejskich mieszkań było podłączonych do wodociągów. Na wsi – tylko 10 proc. Połowa ludzi w miastach miała łazienki i spłukiwane WC. Na wsiach dziesięć razy mniej. Wieś zelektryfikowano i na tym się kończyło. Higienizacja wsi, zapoczątkowana pod koniec lat 50., zaczęła przynosić efekty 20 lat później. To się wiązało także ze zmianą pokoleniową.

Czy w latach 50. ochrona zdrowia na wsiach nie była sprawą propagandowo-polityczną?
Bezpłatna opieka medyczna to była część walki o socjalistyczną wieś. W propagandzie podkreślano, że należy się ona najpierw gospodarstwom uspółdzielczonym i PGR. Miała to być zachęta do kolektywizacji. Ale tak naprawdę, gdy wczytamy się w źródła, problem wynikał z kwestii finansowych.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną