Twoja „Polityka”. Jest nam po drodze. Każdego dnia.

Pierwszy miesiąc tylko 11,90 zł!

Subskrybuj
Historia

Bohater mimo woli

Gorbaczow, bohater mimo woli. Imperium rozpadło mu się w rękach

Michaił Gorbaczow przy murze berlińskim, 1998 r. Michaił Gorbaczow przy murze berlińskim, 1998 r. Micheline Pelletier / Getty Images
Chciał zreformować i wzmocnić imperium. Ale imperium rozpadło mu się w rękach. Choć rządził ledwie sześć lat, był jedną z najważniejszych postaci XX w.
Gorbi rządził nieco ponad sześć lat. Jednak zmiana, jaka się wtedy dokonała, była gigantyczna.DPA/PAP Gorbi rządził nieco ponad sześć lat. Jednak zmiana, jaka się wtedy dokonała, była gigantyczna.

Mówią o nim różnie. Bohater, wyzwoliciel albo kat i zdrajca. Każde z określeń do niego pasuje. Choć rządził ledwie sześć lat, był jedną z najważniejszych postaci XX w. W wieku 91 lat zmarł Michaił Gorbaczow.

Świat

Od dziesięcioleci świat Michaiła Siergiejewicza Gorbaczowa kurczył się nieustannie. W 1985 r., gdy został sekretarzem generalnym Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, stanął na czele ogromnego państwa: 22 mln km kw., jedno z największych imperiów w dziejach świata. Do tego dochodziły, rozsiane po całej kuli ziemskiej, państwa zależne. Związek Radziecki stał na czele Układu Warszawskiego. Był wojskową potęgą. 2,5-milionowa armia dysponowała ponad 40 tys. ładunków jądrowych.

Guzik do ich odpalenia znalazł się nagle w rękach 54-letniego mężczyzny. Absolwenta prawa na Uniwersytecie Moskiewskim. Kołchoźnika ze wsi Priwolnoje w Kraju Stawropolskim, który całe życie mozolnie wspinał się po partyjnych szczebelkach.

Potem imperium robiło się coraz mniejsze. A on miał coraz mniej wpływu. W końcu świat skurczył się do rozmiaru stołu. W ostatnich latach Gorbi mieszkał w rządowej daczy w podmoskiewskiej Kałczudze. Tu od czasu do czasu zbierała się garstka przyjaciół. Jednym z najbliższych był Dmitrij Muratow, redaktor niezależnej „Nowej Gaziety”, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, jak Gorbaczow. Kiedyś Gorbi opowiedział mu o ćwiczeniach wojskowych, w których brał udział jako przywódca państwa. Jego zadaniem było w odpowiednim momencie nacisnąć guzik, który odpalał rakiety atomowe. Odmówił.

W ostatnim czasie świat Gorbaczowa coraz częściej ograniczał się do łóżka w Centralnym Szpitalu Klinicznym, który leczy rosyjską elitę. Zmarł tam 30 sierpnia.

Zastój

Wspominając Gorbiego, znany historyk Jurij Piwowarow mówił: „Na początku lat 80.

Polityka 37.2022 (3380) z dnia 06.09.2022; Polityka; s. 22
Oryginalny tytuł tekstu: "Bohater mimo woli"
Reklama