Generałowie buntownicy. To oni bronili monarchii Habsburgów. Bez nich Austria by się rozpadła

Kilku zbuntowanych wojskowych zdołało uratować rozpadające się CK imperium.

Najczęściej wojskowi dokonują puczu, aby siłą obalić sprawujących władzę. Głoszą przy tym hasła odnowy i jedności narodowej oraz odsunięcia skorumpowanych i nieudolnych elit. W historii zdarzały się jednak przypadki, że generałowie wbrew legalnym władzom usiłowali przywrócić porządek w kraju ogarniętym rewolucją. Tak było w sypiącym się Cesarstwie Austrii.

Podczas burzliwych lat rewolucji 1848–49, która ogarnęła znaczną część Europy, monarchia habsburska stanęła na krawędzi rozpadu. W każdej prowincji tego rozległego państwa doszło do wystąpień politycznych i społecznych o różnym nasileniu. Cesarz Ferdynand I okazał się nieudolny i dwukrotnie uciekał z Wiednia z obawy o swoje życie. Kolejne rządy – sparaliżowane strachem i niemające pomysłu na wyjście z głębokiego kryzysu – trwały, dryfując z dnia na dzień.

Jak stwierdził późniejszy premier Felix zu Schwarzenberg, Austrię ocalił bunt generałów. Kilku z nich bowiem bez wyraźnych rozkazów lub wręcz ignorując je, na własną rękę tłumiło ruchy rewolucyjne i narodowe w monarchii naddunajskiej. Bez ich zdecydowania Austria albo by się rozpadła po szwach narodowościowych, albo przekształciła w luźną federację z silną pozycją prowincjonalnych parlamentów i symboliczną pozycją cesarza.

Joseph Radetzky nie czekał

Do otwartego powstania narodowego wobec władzy Habsburgów doszło w Królestwie Lombardzko-Weneckim. Ten twór powołany do życia na kongresie wiedeńskim w 1815 r. wchodził w skład Austrii. Na pytanie o instrukcje w sprawie strategii wobec rebeliantów gubernator i dowódca tamtejszych sił austriackich, marszałek Joseph Radetzky, usłyszał od ministra wojny Theodora Bailleta von Latoura: „Minęły czasy, gdy Dworską Radę Wojenną w Wiedniu musiano się pytać o to, czy można wydać bitwę”.