Lewica na froncie
Dąbrowszczacy bili się o demokrację w Hiszpanii. To nie byli tylko romantyczni awanturnicy
DOMINIK CZAPIGO: – Zacznijmy od wyjaśnienia, że książka „Mieliśmy w sobie płomień. Polscy ochotnicy w hiszpańskiej wojnie domowej” nie jest przekładem z hiszpańskiego, a pan od urodzenia jest Warszawiakiem. Często musi pan odpowiadać na pytanie o pochodzenie swojego nazwiska?
JEREMI GALDAMEZ MUŃOZ: – Tak, ale moje hiszpańsko brzmiące nazwisko jest chilijskie, a historia rodzinna nie wiąże się z polskimi ochotnikami w Hiszpanii.
Dlaczego w 2015 r. z Maciejem Sanigórskim zaangażowaliście się w zachowanie nazwy ulicy Dąbrowszczaków na warszawskiej Pradze?
W tym czasie polityka historyczna prawicy była w ofensywie, czego wyrazem był m.in. widoczny na ulicach kult żołnierzy wyklętych. Jednocześnie szeroko pojmowana lewica odpuściła wtedy walkę o historię – nie przywoływała swoich bohaterów, w tym również tych spod znaku PPS.
Pomysł usunięcia dąbrowszczaków jako patronów ulicy, nie tylko w Warszawie, był częścią całego tego procesu, a wspierał go IPN, udostępniając na swojej stronie listę patronów, których należy skreślić z przestrzeni publicznej. Przeczytaliśmy z Maćkiem w „Gazecie Stołecznej”, że Zespół Nazewnictwa Miejskiego, czyli ciało doradcze złożone z ekspertów, odpowiadając na inicjatywę warszawskich radnych, dał zielone światło, by zmienić nazwę ulicy Dąbrowszczaków. Postanowiliśmy przejść od gadania do działania – zainicjowaliśmy na Facebooku akcję „Ręce precz od dąbrowszczaków”, która dwa lata później zaowocowała powołaniem Stowarzyszenia Ochotnicy Wolności.
Dlaczego akurat dąbrowszczacy?
Bo jako pierwsi zostali wskazani do dekomunizacji. Do tego momentu nasza wiedza na ich temat ograniczała się do minimum – wiedzieliśmy, że byli częścią historii europejskiego antyfaszyzmu, że w 2007 r.