Oferta na pierwszy rok:

4 zł/tydzień

SUBSKRYBUJ
Osoby czytające wydania polityki

Wiarygodność w czasach niepewności

Wypróbuj za 11,90 zł!

Subskrybuj
Kultura

Oryginał od kopii

Roy Lichtenstein w wiedeńskiej Albertinie. Bo pop-art to nie tylko Andy Warhol

„Figures in landscape”, 1977 r. „Figures in landscape”, 1977 r. Estate of Roy Lichtenstein/Bildrecht, Vienna 2024/Luisiana Museum of Modern Art, Humblebæk
Według utrwalonej tradycji pop-art miał jednego króla. To Andy Warhol. Wystawa Roya Lichtensteina w wiedeńskiej Albertinie kusi jednak, by postawić zgoła heretyckie pytanie: a może to jemu należał się tron?

Podstawa do stawiania pytań kwestionujących mocarstwowe status quo jest poważna, bo na ekspozycji w Wiedniu zgromadzono ponad 90 prac Roya Lichtensteina, dobrze odzwierciedlających to, co w życiu osiągnął. Co ciekawe, ta opowieść o jego dokonaniach zaczyna się dopiero, gdy amerykański artysta ukończył 37 lat i wykonał pierwszą pracę, którą można nie tylko zaliczyć do pop-artu, ale też uznać za ikoniczną, jedną z prekursorskich itd. To „Look Mickey” z 1961 r. Jeśli wierzyć artystycznej legendzie, obraz powstał, gdy jeden z synów Lichtensteina, wskazując na komiks z Myszką Miki, rzucił mu wyzwanie: „Założę się, tato, że nie potrafisz tak dobrze malować”. No i Lichtenstein przekonał syna, a przy okazji jednym susem przeskoczył z artystycznego niebytu do awangardy sztuki.

Ową cezurę wprowadzono w sumie z pożytkiem dla łaskawej pamięci o twórcy i dla cierpliwości widzów, wcześniej bowiem artysta miotał się niemiłosiernie: od kubizmu, przez ekspresjonizm i abstrakcję, po malarstwo etniczne, w każdym z tych nurtów osiągając raczej żałosne, epigońskie efekty. Po latach powracał zresztą do tych rozlicznych stylów, ale na szczęście tylko po to, by je parodiować, a w najlepszym razie szukać w nich natchnienia.

Już jako uznany artysta pop-artu Lichtenstein też się zmieniał, poszukiwał nowych środków wyrazu. Swoje kompozycje niekiedy komplikował, tworząc z nich złożone, wielowątkowe narracje. Kiedy indziej zaś upraszczał, zbliżając się do minimalistycznych, wręcz abstrakcyjnych przedstawień. A przy okazji tworzył rzeźby, grafiki, dywany. Całe to bogactwo pokazano w Wiedniu, co publiczności daje jasno do zrozumienia, że jest to spuścizna, którą należy traktować poważniej, niż to się zazwyczaj robi. Bo powszechnie Lichtensteinowi przyprawiono jedną tylko gębę: bezrefleksyjnego kopisty komiksów.

Polityka 17.2024 (3461) z dnia 16.04.2024; Kultura; s. 76
Oryginalny tytuł tekstu: "Oryginał od kopii"
Reklama