Kanadyjski film „Yintah”, dokumentujący walkę narodu Wet’suwet’en w obronie swoich ziem przed korporacją kładącą gazociąg, zdobył Grand Prix 22. edycji festiwalu Millennium Docs Against Gravity. Jurorzy docenili jego niezwykłą warstwę wizualną, lecz również nieustająco aktualne wezwanie do walki z postkolonialną mentalnością wielkiego biznesu wspieranego przez państwo. Film w reżyserii Jennifer Wickham, Brendy Michell i Michael Toledano powstawał ponad dekadę, a kanadyjskie władze próbowały kilkakrotnie powstrzymać jego realizację.
„Kanadyjska policja ze wszelkich sił starała się wyciszyć tę historię. Dziennikarze i filmowcy, którzy ją dokumentowali, byli odsuwani od udziału w ważnych wydarzeniach”, wspominał Toledano. „Yintah”, pozostając świadectwem niezłomnej walki Wet’suwet’en o ziemię, jest również dokumentem uporu i odwagi trójki kanadyjskich dokumentalistów.
Dzięki wygranej „Yintah” ma szansę ubiegać się o nominację do Oscara dla najlepszego pełnometrażowego filmu dokumentalnego – to pierwszy rok, kiedy Grand Prix MDAG otwiera drogę do nagród Amerykańskiej Akademii Filmowej.
Wyróżnienie w głównym konkursie zdobył film „A w niej pragnienie” Myrid Carten, osobista, głęboko przejmująca opowieść o chorobie psychicznej i alkoholizmie matki reżyserki.
Czytaj też: Maciej Drygas dla „Polityki”: Jest nadzieja, ale nie dla nas. O tym właśnie są „Pociągi”
Dzienniki z frontu
Kino dokumentalne wciąż przypomina o trwającej za naszą wschodnią granicą wojnie, a filmy o sytuacji Ukrainy łączą potrzebę uchwycenia tragicznych lat w historii kraju z coraz bardziej wnikliwą i pogłębioną analizą stanu ducha Ukrainców. „Pieśni płonącej ziemi” w reżyserii Olhy Zhurby, audiowizualny dziennik kręcony na froncie, otrzymał nagrodę za najlepszy debiut, nagrodę Amnesty International oraz wyróżnienie za zdjęcia Volodomyra Usyka.
Natomiast „2000 metrów do Andrijiwki” w reżyserii Mstyslava Chernova (laureata Oscara za „20 dni w Mariupolu”) otrzymało Nagrodę Wolności ufundowaną przez Miasto Poznań za „wielowymiarowy obraz wojny, który nie jest propagandowym plakatem”.
Dotykający tematu wojny toczonej w Ukrainie film „Pan Nikt kontra Putin” Davida Borensteina i Pashy Talankina – portret rosyjskiego nauczyciela, który z ukrycia filmował reakcje rodaków na wieści z frontu – otrzymał nagrodę Bydgoszcz Art.Doc Award.
Czytaj też: Jak żyć w cieniu obozu? „Nadal przechodzą mnie ciarki, kiedy o tym myślę”
Polscy laureaci MDAG
Gala wręczenia nagród MDAG była także wieczorem rodzimego kina. W konkursie polskich dokumentów główną nagrodę zdobył film „Pod powierzchnią” (reż. Kinga Michalska), spojrzenie na Polskę naznaczoną śladami przeszłości i opowieść o ludziach, którzy dziś żyją na terenach, które w czasie wojny były miejscem Zagłady. Film o mocy psychologicznego dramatu, opowieść o pamięci, wyparciu i traumie wpisanej w społeczną tkankę.
Wyróżnienie zdobyła natomiast Jaśmina Wójcik za pięknie i wnikliwie sportretowane dzieciństwo w inspirowanym prozą Janusza Korczaka filmie „Król Maciuś Pierwszy”.
W konkursie polskim swoje nagrody przyznaje także Stowarzyszenie Kin Studyjnych. Główna przypadła w udziale Arjunowi Talwarowi za „Listy z Wilczej”, jak pisał Janusz Wróblewski, „dowcipny autoportret emigranta, a zarazem gorzki obraz naszej ojczyzny, stereotypowo postrzeganej przez obcokrajowców jako kraj jednorodny kulturowo, mocno prawicowy, nieprzyjazny wobec przybyszów z zewnątrz”.
Wyróżnienie powędrowało do Michała Bielawskiego za mądry, wzruszający i nakręcony z kinofilską pasją portret jednego z najwybitniejszych twórców polskiego kina „Pasażer Andrzej Munk”.
Przyznawaną przez Smakjam nagrodę za najlepszą produkcję otrzymali Marcin Wierzchowski, Pola Sell i Dorothea Braun za „Das Deutsche Volk” (reż. Marcin Wierzchowski).
Festiwal Millennium Docs Against Gravity w kinach trwa do 18 maja, od 20 maja do 2 czerwca część tytułów będzie dostępna w edycji online.
Pełna lista nagrodzonych filmów:
Nagroda Bank Millennium – Grand Prix: „Yintah”, reż. Jennifer Wickham, Brenda Michell, Michael Toledano
Wyróżnienie: „A w niej pragnienie”, reż. Myrid Carten
Nagroda dla najlepszego filmu polskiego: „Pod powierzchnią”, reż. Kinga Michalska
Wyróżnienie: „Król Maciuś Pierwszy”, reż. Jaśmina Wójcik
Nagroda Stowarzyszenia Kin Studyjnych w Konkursie Polskim: „Listy z Wilczej”, reż. Arjun Talwar
Wyróżnienie: „Pasażer Andrzeja Munka”, reż. Michał Bielawski
Nagroda Smakjam za najlepszą produkcję w Konkursie Polskim: „Das Deutsche Volk”, reż. Marcin Wierzchowski, produkcja: Marcin Wierzchowski, Pola Sell, Dorothea Braun
Nagroda za najlepszy debiut: „Pieśni płonącej Ziemi”, reż. Olha Zhurba
Wyróżnienie: „Szukając swojego miejsca na ziemi”, reż. Lidija Zelovic
Nagroda za najlepsze zdjęcia: „Tylko na ziemi”, reż. Robin Petré, autorka zdjęć: Maria Grazia Goya
Wyróżnienie: „Pieśni płonącej ziemi”, reż. Olha Zhurba, autor zdjęć: Volodymyr Usyk
Nagroda dla najlepszego filmu krótkometrażowego: „Instrumenty bijącego serca”, reż. Ema Ryan Yamazaki
Wyróżnienie: „Lift Lady”, reż. Marcin Modzelewski
Nagroda prezydenta Gdyni: „Moja skradziona planeta”, reż. Farahnaz Sharifi
Wyróżnienie: „Chodź, zobacz mnie w dobrym świetle”, reż. Ryan White
Nagroda Wolności ufundowana przez miasto Poznań: „2000 metrów do Andrijiwki”, reż. Mstyslav Chernov
Bydgoszcz Art.Doc Award: „Pan Nikt kontra Putin”, reż. David Borenstein, Pasha Talankin
Honorowe wyróżnienie Okręgowej Rady Adwokackiej w Bydgoszczy dla najlepszej produkcji dotykającej problematyki praw człowieka: „Moja skradziona planeta”, reż. Farahnaz Sharifi
Green Warsaw Award: „Projektując marzenia”, reż. Kosai Sekine
Wyróżnienie: „Tylko na ziemi”, reż. Robin Petré
Nagroda Nos Chopina: „S/He Is Still Her/e: historia Genesis P-Orridge”, reż. David Charles Rodrigues
Wyróżnienie: „Dom, w którym narodził się house”, reż. Elegance Bratton
Nagroda „Newsweek Psychologia” dla najlepszego filmu o tematyce psychologicznej: „Portret zdezorientowanego ojca”, reż. Gunnar Hall Jensen
Nagroda Amnesty International Polska: „Pieśni płonącej ziemi”, reż. Olha Zhurba
Wyróżnienie: „Moja skradziona planeta”, reż. Farahnaz Sharifi