Książki

Pustka odziedziczona

Recenzja książki: Mikołaj Grynberg, „Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne”

materiały prasowe
Pionierska i dobrze napisana książka, jest niejednoznaczna i wielowarstwowa. I trudno przez nią przejść z suchymi oczami.

W nowej książce Mikołaj Grynberg rozmawia z dziećmi ocalałych z Zagłady. Spotyka ich w Izraelu, w Stanach Zjednoczonych, we Francji i w Polsce. Każda rozmowa jest inna, jednak im dalej, tym więcej widać podobieństw – bohaterowie żyją z poczuciem winy, są otoczeni pustką, wychowywali się w milczeniu, nie znali przeszłości swoich rodziców. Wielu z nich dopiero jako dorośli dowiedziało się, że są Żydami, nie rozumieli, skąd się bierze ich smutek, strach, dlaczego nie lubią zamkniętych pomieszczeń i tego, że ktoś bliski się spóźnia. Od razu mają najgorsze przeczucia. Te lęki drugiego pokolenia bywały lekceważone, bo przecież oni sami nie przeżyli Zagłady. Jednak, jak pokazuje ta porażająca książka, drugie pokolenie dźwiga wielki ciężar. Książka wyjaśnia im, dlaczego czują się inni, Polakom pozwala wejść w skórę ludzi, których całe życie jest naznaczone strachem. Żydom amerykańskim, którzy uważają, że w Polsce nie można być Żydem, pokazuje, że tutaj daje się żyć. W dodatku widzimy specyficzne polskie doświadczenie ocalonych Żydów: oni po wojnie nadal się ukrywali pod zmienionymi nazwiskami, z nową tożsamością. Zdarzało się, że wchodzili w małżeństwa z ludźmi, którzy byli antysemitami. Wszystko po to, by się zabezpieczyć, ukryć siebie i dzieci. Książka Grynberga uświadamia też, że nawet dzisiaj, kiedy niczym to nie grozi – wiele historii rodzinnych pozostaje nieopowiedzianych. Poza tym, że pionierska i dobrze napisana, jest jeszcze niejednoznaczna i wielowarstwowa. I trudno przez nią przejść z suchymi oczami.

 

Mikołaj Grynberg, Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne, Czarne, Wołowiec 2014, s. 304

Książka do kupienia w sklepie internetowym Polityki.

Polityka 49.2014 (2987) z dnia 02.12.2014; Afisz. Premiery; s. 82
Oryginalny tytuł tekstu: "Pustka odziedziczona"
Więcej na ten temat
Reklama

Czytaj także

Niezbędnik

Lefebryści. Schizmatycy w łonie Kościoła katolickiego

Papież Franciszek i jego poprzednik Benedykt XVI wykonali pewne gesty wobec tradycjonalistycznego Bractwa św. Piusa X. Czy może dojść do pojednania? I jakie pole manewru mają obie ze stron, skoro każda z nich uważa, że to ta druga powinna się nawrócić?

Roman Graczyk
05.11.2019
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną