Książki

Szwejk przedszwejkowski

Recenzja książki: Jaroslav Hašek, „Nim Szwejk poszedł na wojnę...”

materiały prasowe
Jeśli kanoniczny Szwejk to szóstka, to ten wybór opowiastek zasługuje na mocną czwórkę.

Arcydzieło Jaroslava Haška „Przygody dobrego wojaka Szwejka podczas wojny światowej” ukazało się w latach 1921–23. Ale postać Szwejka wymyślił autor wcześniej, pojawia się w jego tekstach już od 1911 r. W dokonanym przez Annę Dorotę Kamińską wyborze haszkowskich publikacji z lat 1908–18 (głównie krótkich opowiastek, m.in. z pism „Karikatury”, „Dobrá kopa”, „Cechoslovan”) najciekawsze i najzabawniejsze są właśnie te, w których staje przed nami Dobry Wojak. Szwejk przedklasyczny różni się od klasycznego. Jego relacje z panami oficerami, wachmistrzami i kapralami, polegające na jak najdokładniejszym wykonywaniu rozkazów, co prowadzi do następstw katastrofalnych, pokazane są w świetle bardziej wyjaskrawionym, a wojskowo-biurokratyczna rzeczywistość nabiera cech nie tylko groteskowo-absurdalnych, ale wręcz purnonsensowych. Jak w opowiastce, gdzie pucujący aeroplany na wiedeńskim lotnisku Szwejk słyszy od oficera: „Ośle jeden, lećcie do wszystkich diabłów”, po czym uruchamia samolot, przelatuje Alpy, południową Europę, Morze Śródziemne i ląduje wraz z przerażonym majorem w Afryce. Inne pomieszczone w zbiorku teksty, acz nierównej jakości, też sprawią satysfakcję miłośnikom twórczości Haška, a powinny również zachęcić do jej zgłębiania osoby, dla których będzie to pierwszy z nią kontakt. Trudno ocenić tę książkę w punktach. Dla klasyka układem odniesienia powinien być chyba sam klasyk. Jeśli kanoniczny Szwejk to szóstka, to ten wybór opowiastek zasługuje na mocną czwórkę.

PS W księgarniach można też znaleźć wcześniej wydane w tej samej oficynie wybory tekstów Haška – „O Podhalu, Galicji i... Piłsudskim” oraz „Pocztówki z c.k. monarchii”.

Jaroslav Hašek, Nim Szwejk poszedł na wojnę..., wybór i przekład Anna Dorota Kamińska, Oficyna Wydawnicza Przybylik&, Warszawa 2015, s. 161

Książka do kupienia w sklepie internetowym Polityki.

Polityka 5.2016 (3044) z dnia 26.01.2016; Afisz. Premiery; s. 74
Oryginalny tytuł tekstu: "Szwejk przedszwejkowski"
Więcej na ten temat
Reklama

Czytaj także

Społeczeństwo

Dr Joanna Wardzała o pokoleniu 20-latków odrzucających konsumpcyjny styl życia rodziców

Rozmowa z dr Joanną Wardzałą, socjolożką i badaczką zachowań konsumpcyjnych, o tym, dlaczego dzisiaj młodzi ludzie nie chcą kupować i gromadzić dóbr.

Joanna Podgórska
12.11.2019
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną