Książki

Artysta anarchista

Recenzja książki: Oscar Wilde, „Dusza człowieka w socjalizmie”

materiały prasowe
W eseju Wilde’a indywidualizm to najważniejsze przesłanie Chrystusa.

Esejem „Dusza człowieka w socjalizmie” Oscar Wilde włącza się w tradycję nieprzejednanych humanistów marzących o tym, by każdy człowiek mógł realizować się w pełni. W XIX w. marzenie to wybrzmiewało zwłaszcza w projektach postulujących wyzwolenie od niewolniczych stosunków pracy. Socjaliści, komuniści, anarchiści i liberałowie tworzyli utopie. Droga do tego szczęścia często zaś była wzorowana na potencjale najbardziej twórczej jednostki – artysty. Oscar Wilde pragnie socjalizmu, ponieważ ten uwolniłby ludzi od tyranii potrzeb i od „nieznośnej konieczności poświęcania się dla innych”. Biedni ludzie nie mogą pozwolić sobie na myślenie o niczym innym, jak tylko o pieniądzach, wszyscy zaś jesteśmy uwikłani we wzajemne finansowe zależności; socjalizm miałby być jednak systemem, w którym zrywamy z niewolą poświęcania życia pracy. Socjalizm Wilde’a jest drogą do prawdziwego indywidualizmu i życia w pełni. Dopiero wyzwoleni ludzie mogą być sobą. Hasło „bądź sobą” brzmi dziś jak wyświechtany slogan, ale w XIX w. było rewolucyjnym postulatem. W eseju Wilde’a indywidualizm to najważniejsze przesłanie Chrystusa. Wiara w siebie jest „życiem chrystusowym”; nie trzeba koniecznie być artystą, można być kimkolwiek, byle dać się objawić własnej duszy. Gdyby jednak przenieść ten postulat w przestrzeń sztuki, o której Wilde także oczywiście pisze, brzmiałby on: twórz tylko dla siebie, z własnej potrzeby, nie zważaj na publiczność.

Oscar Wilde, Dusza człowieka w socjalizmie, przeł. Jacek Dehnel, Wydawnictwo Karakter 2019, s. 98

Polityka 17/18.2019 (3208) z dnia 23.04.2019; Afisz. Premiery; s. 124
Oryginalny tytuł tekstu: "Artysta anarchista"
Więcej na ten temat
Reklama

Czytaj także

Świat

Dyplomaci jak hostessy – tak działa polskie MSZ

PiS w zasadzie nie prowadzi polityki zagranicznej. Nie potrzebuje więc doświadczonych ambasadorów. Chyba że do roli hostess.

Grzegorz Rzeczkowski
09.10.2019
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną