Książki

Anatomia pogardy

Gregor von Rezzori ma biografię równie skomplikowaną jak kraina, w której się urodził. Przyszedł na świat w maju 1914 r. w Czerniowcach w ówczesnej ck monarchii Franciszka Józefa. Kilka miesięcy później świat ten runął w gruzach, bukowińskie Czerniowce weszły w skład Rumunii, a przyszły pisarz został Rumunem.
Swoją tożsamość zmieniał w ciągu życia, podobnie jak zmieniały ją rodzinne Czerniowce. Tak samo jak bohater najważniejszej jego książki „Pamiątki antysemity” też się urodził w Czerniowcach, które były wówczas tyglem narodowościowym. Von Rezzori przedstawia pięć kolejnych etapów życia swego bohatera – od dzieciństwa do starości – w każdym towarzyszą mu Żydzi. Żyd jest jego przyjacielem. Żydówką jest jedna z żon. Tworzy to układ zgoła perwersyjny – bohater utrzymuje bliskie kontakty z Żydami, a jednocześnie jest antysemitą. Jak to wytłumaczyć? Rezzori ujawnia irracjonalne źródła antysemityzmu. Im trudniej Obcego odróżnić, tym większy lęk wywołuje. „W ogóle specyficznie żydowskie cechy w Żydach budziły we mnie wstręt daleko słabszy niż z góry skazane na fiasko usiłowanie ich ukrycia, zatuszowania, zamaskowania. (...) Jak Anglicy w »foreignerze«, który gorliwie udaje Anglika, tak my w tak zwanych zasymilowanych Żydach widzieliśmy nasze małpy” – wyznaje bohater „Pamiątek”.

Książka von Rezzoriego to przejmująca psychoanaliza antysemityzmu, ukazująca to zjawisko jako wieloaspektowy fenomen wpisany w najgłębsze pokłady kultury, równie tajemniczy i silny jak miłość.

Gregor von Rezzori, Pamiątki antysemity, przeł. Krzysztof Jachimczak, Pogranicze, Sejny 2006, s. 374

Ocena: 3/6


Kup książkę w merlin.pl
Polityka 4.2007 (2589) z dnia 27.01.2007; Kultura; s. 56
Reklama

Czytaj także

Kultura

Kompozytorki wchodzą do gry

Kiedyś mieliśmy wśród kompozytorek pojedyncze przykłady spektakularnych karier. Ale najmłodsze pokolenie idzie całą ławą, co było widoczne na jesiennych festiwalach muzyki współczesnej.

Dorota Szwarcman
01.12.2020
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną