Książki

Dobrzy Niemcy patrzą na zagładę

Recenzja książki: Markus Zusak, "Złodziejka książek"

Cierpią Żydzi, cierpią Niemcy.

Australijski pisarz Markus Zusak miał 30 lat, kiedy opublikował „Złodziejkę książek”. Urodził się w 1975 r., wojnę rozpętaną przez Hitlera znał z domowych opowieści rodziców, ojca Austriaka i matki Niemki. Nie był jednak debiutantem. Literackie doświadczenie i talent pisarski plus historia rodzinna dały efekt niecodzienny. Wiele lat po wojnie, z dala od Europy, powstała opowieść o dorastającej niemieckiej dziewczynce, w której domu dobrzy Niemcy ukrywają w miasteczku pod Monachium niemieckiego Żyda. Narracja ma prostą i poetycką formę. Narratorem dramatycznej opowieści jest Śmierć, która w końcu zabierze wszystkich bohaterów, oszczędzając tylko dziewczynkę.

Poetycka forma, zabawy językowe, czarny humor stają się środkami przekazu zdejmującymi z narracji patos. Tak się zwykle o wojnie nie pisze, ale warto zawiesić czytelnicze przyzwyczajenia. Wtedy opowieść ujawnia swą wielką emocjonalną intensywność. Wprawdzie prowadzi nas przez nią Śmierć, ale to tylko zwiększa napięcie i wydobywa z bohaterów cały kosmos uczuć i emocji. Od przyjaźni po lęk o przetrwanie. Cierpią Żydzi, cierpią Niemcy, alianckie naloty nie pozostawiają złudzeń co do ostatecznego finału. Ratunku i wytchnienia szuka się w miłości, wierności, zaufaniu, twórczości mającej dać świadectwo czasom koszmaru, który tym wszystkim wartościom zaprzecza.

Można się delektować prozą Zusaka jako eksperymentem literackim, ale ja gratulowałbym mu zwłaszcza daru empatii historycznej i ludzkiej.
 

Markus Zusak, Złodziejka książek, przeł. Hanna Baltyn, Nasza Księgarnia, Warszawa 2008, s. 495
 

   

Polityka 9.2008 (2643) z dnia 01.03.2008; Kultura; s. 62
Oryginalny tytuł tekstu: "Dobrzy Niemcy patrzą na zagładę"
Reklama

Czytaj także

Kraj

Nowa aplikacja „Polityki” – cały świat pod ręką

„Polityka” udostępniła swoją nową aplikację mobilną. Prosta i intuicyjna w obsłudze, oferuje nowoczesne rozwiązania i przyjemność czytania. To następny krok w rozwoju „Polityki” w świecie cyfrowych treści i subskrypcji internetowych.

Redakcja
16.02.2021
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną