Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Nauka

Narody wymienialne

Teoria „wielkiego zastąpienia”. Prawica wierzy w ten spisek zachodnich elit. To aberracja

Preferuj w Google
Dodaj nas do ulubionych źródeł w Google, aby częściej widzieć „Politykę” w wynikach wyszukiwania.
x
Kiedy pierwsi przedstawiciele Homo sapiens przybyli ponad 45 tys. lat temu do Europy, zastali tu odwiecznych mieszkańców – neandertalczyków. Kiedy pierwsi przedstawiciele Homo sapiens przybyli ponad 45 tys. lat temu do Europy, zastali tu odwiecznych mieszkańców – neandertalczyków. Will Oliver/PA Images / Getty Images
W kręgach ksenofobicznej prawicy popularność zdobyła teoria „wielkiego zastąpienia”: istnieje spisek zachodnich elit liberalnych, dążący do wymiany ludności Europy i USA na mieszkańców sprowadzonych z innych kontynentów. Niewielu wyznawców tej spiskowej teorii chce przyznać, że oni sami są potomkami tych, którzy prawdziwego zastąpienia dokonali w przeszłości.

„Wielkie zastąpienie” to tytuł książki Renauda Camusa z 2010 r. i pojęcie mające określać sterowane procesy zastępowania rodzimych, białych, chrześcijańskich mieszkańców Zachodu przez rozmyślnie sprowadzonych na ich miejsce egzotycznych, ciemnoskórych, zwłaszcza muzułmańskich przybyszy. Przez kogo? Bliżej nieokreślone – jak to w teoriach spiskowych – intelektualno-medialne elity. Po co? Dla perfidnych, skrytych celów. Przede wszystkim w celu zapewnienia sobie posłusznej siły roboczej, której zaczyna brakować z powodu niskiej dzietności rdzennych Europejczyków.

Szczególną karierę określenie to i związana z nim teoria zrobiły w ojczyźnie autora, gdzie były nawet używane przez aspirujących polityków altprawicy, w tym kandydatów do prezydentury, ale szybko rozpowszechniły się wśród ich zachodnich pobratymców. Camus używał zresztą jeszcze bardziej złowieszczego i aberracyjnego określenia „ludobójstwo przez zastąpienie” (génocide par substitution) i twierdził, że to proceder, w porównaniu z którym nawet Holokaust to „wydarzenie małej skali”. Nic dziwnego, że publicysta „Le Monde” Philippe Bernard określił teorię wielkiego zastąpienia jako nawiązującą do „mitu rozwiniętego przez Hitlera”. Jej wątki przenikają także do polskiej skrajnej prawicy, radykalnie antyimigranckiej.

Ślad przybyszy

Jak to bywa z teoriami spiskowymi, także ta opiera się na aberracyjnej interpretacji realnych zjawisk i procesów, w tym przypadku masowych migracji. W szczególności przypisuje rozmyślny, sterowany przez ukryte siły przebieg tych procesów. Tymczasem masowe przemieszczenia ludności są odwieczne i powszechne, a ich wynikiem bywa zastępowanie jednych populacji przez inne.

Kiedy pierwsi przedstawiciele Homo sapiens przybyli ponad 45 tys.

Polityka 46.2026 (3590) z dnia 09.11.2026; Nauka ProjektPulsar.pl/Esej; s. 62
Oryginalny tytuł tekstu: "Narody wymienialne"
Reklama