Jak upały wpływają na gospodarkę

Gorączka w złotych
Tropikalne upały, gwałtowne burze, wichury i gradobicia. Susze, powodzie i podtopienia. To nie lista plag egipskich, ale zmieniający się polski klimat. Skutki tych zmian odczuwa cała gospodarka, nawet banki.
Burza w Świętochłowicach
Tomasz Krufczyk/Forum

Burza w Świętochłowicach

Bory Tucholskie po przejściu trąby powietrznej
Kacper Kowalski/Forum

Bory Tucholskie po przejściu trąby powietrznej

Żar co i raz leje się z nieba. Po lipcowych upałach przyszła kolejna fala, sierpniowa. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenie, trzeciego, najwyższego, stopnia. Znów pojawiły się apele do osób starszych, żeby nie wychodzić z domu i dużo pić. Policjanci apelowali do rodziców, by nie zostawiali dzieci samych w autach. W miastach służby komunalne instalują na placach i ulicach kurtyny wodne, by trochę schłodzić atmosferę. Miasta, zwłaszcza te gęsto zabudowane, tworzą naturalne wyspy ciepła. To kilka dodatkowych kresek na termometrach.

Wśród poszkodowanych są rolnicy. Zima była bezśnieżna, wiosna nie obfitowała w opady, więc już w lipcu spora część Polski odczuwała skutki rolniczej suszy. „U nas sucho jak na pustyni. Dwa tygodnie temu coś tam spadło, ale deszczem bym tego nie nazwał, bo nasz miejscowy proboszcz lepiej kropi” – skarży się rolnik internauta z Podlasia. „Trzeba się przyzwyczaić do braku wody, bo to norma. Na średnich glebach to jeszcze, jeszcze. U mnie mokry rok to był ostatnio w 2007. Pięć razy trawę wykaszałem dla bydlaczków. A teraz raz i po ptokach” – komentował inny.

Duża część rolniczej dyskusji dotyczy klęskowych odszkodowań. Bo za pogodę odpowiada u nas państwo. Rolnicy z Kujawsko-Pomorskiego proponują, by jak najszybciej wypłacać po 150 zł od każdego wysuszonego hektara lub zaliczkę z dopłat bezpośrednich. Wiceminister rolnictwa Tadeusz Nalewajk tłumaczy, że przyszłorocznych dopłat już dziś wypłacać nie można, ale państwo pomoże. „Suszę rolniczą stwierdzono w trzynastu województwach; powołano w sumie 386 komisji szacujących straty, które spowodowała” – informował w Sejmie.

W nocy chłodniej

Letnia aura jest wyjątkowym wyzwaniem dla wszystkich, którzy muszą pracować pod gołym niebem. Zwłaszcza dla firm budowlanych. W Warszawie trwa wyścig z czasem na odbudowywanym po pożarze moście Łazienkowskim. Pierwsze samochody mają pojechać 1 listopada. Zadanie jest skomplikowane, bo stara konstrukcja jest cięta i usuwana, a w tym samym czasie spawane są i nasuwane nowe elementy. Praca trwa 24 godziny na dobę. – Wszystkie prace wymagające wyjścia na najbardziej nasłonecznione miejsca odbywają się od godz. 17 do 10 rano, tak więc spawanie na zewnątrz prowadzimy w nocy. Malowanie antykorozyjne elementów mostu w czasie upałów odbywa się w specjalnie przygotowanych klimatyzowanych namiotach – wyjaśnia Marcin Lewandowski, członek zarządu Bilfinger Infrastructure SA.

Upał podnosi koszty, a na dodatek sprawia, że nie udaje się utrzymać takiej wydajności pracy jak w dni o normalnych temperaturach. To ryzyko, z jakim musi mierzyć się każda firma budowlana, zwłaszcza realizująca wielkie inwestycje infrastrukturalne. W Blifingerze zajmuje się tym dział zarządzania ryzykiem, którego zadaniem jest m.in. skalkulowanie wyzwań pogodowych. – Nasza firma prowadzi prace w Norwegii, za kołem podbiegunowym. Tam są dopiero ekstremalne warunki, gdy mamy tylko trzy godziny nasłonecznienia lub trzy godziny pory nocnej – przekonuje Lewandowski. Dodaje, że jego marzeniem jest, by polski Kodeks pracy uwzględniał realia branży budowlanej. Chodzi o elastyczne godziny pracy, by w okresie dobrej pogody pracować dłużej, a w późniejszym, martwym sezonie pracownicy mogli te wypracowane godziny odbierać.

Chłodzenie bloków

Upał stawia ogromne wyzwania przed energetyką. Przy 30 st. C polskie elektrownie muszą zapewnić o 1000 MW mocy więcej niż wtedy, kiedy temperatura oscyluje koło 20 st. C. Ten dodatkowy tysiąc to koszt ok. 20 mln zł dziennie. Tego lata zużycie energii dochodziło już do 22 tys. MW. Powoli zbliżamy się więc do rekordów zimowych, kiedy energetyka musi pracować na najwyższych obrotach (rekord – 25,8 tys. MW padł w lutym 2012 r.).

Lato ma jednak swoją szczególna specyfikę. Wtedy w wielu elektrowniach planowane są remonty, co sprawia, że nie wszystkie bloki mogą produkować energię. Do tego dochodzą awaryjne wyłączenia, często spowodowane upałem. – Bloki w elektrowniach muszą być chłodzone wodą z rzek i zbiorników wodnych. W czasie upałów spada poziom wody i rośnie jej temperatura, co utrudnia proces chłodzenia. W skrajnym przypadku może to doprowadzić do odłączenia bloków elektrowni – wyjaśnia Beata Jarosz z Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Polska przeżyła w ostatnich latach kilka poważnych awarii wywołanych nagłym wzrostem zapotrzebowania na energię i wyłączeniem bloków w elektrowniach, których nie dawało się schłodzić.

Tymczasem Polacy nie chcą cierpieć. W czasie upałów rośnie sprzedaż wszystkiego, co da odrobinę ulgi – przenośnych klimatyzatorów, wentylatorów. Lepiej sprzedają się nawet lodówki. Instaluje się też coraz więcej urządzeń klimatyzacyjnych i chłodzących, nie tylko w budynkach użyteczności publicznej, ale i w mieszkaniach. Zużywają sporo energii, a na dodatek szczególnego typu (tzw. energii biernej indukcyjnej koniecznej do funkcjonowania niektórych urządzeń elektrycznych), co dodatkowo komplikuje pracę systemu.

PSE nie za bardzo mogą liczyć też na megawaty z elektrowni wiatrowych, bo wielkie wielodniowe gorące wyże są zwykle bezwietrzne. – Tegoroczne upały nie spowodowały, jak na razie, powstania zagrożenia dla krajowego bilansu mocy – uspokaja Beata Jarosz, dodając, że jeśli do tego dojdzie, to Krajowa Dyspozycja Mocy ma w zanadrzu kilka metod ratunkowych. Może przeciążyć pracujące elektrownie, nakazać uruchomienie bloków w elektrociepłowniach, skorzystać z importu energii, a także sięgnąć po negawaty. Te ostatnie to nowy sposób na podtrzymywanie sypiącej się elektroenergetyki: firmy, które są wielkimi konsumentami energii, podpisują umowy z PSE, godząc się (odpłatnie) na odłączenie zasilania w sytuacji zagrożenia krajowego systemu deficytem mocy.

Czytaj także

Aktualności, komentarze

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną