Oferta na pierwszy rok:

4 zł/tydzień

SUBSKRYBUJ
Osoby czytające wydania polityki

Wiarygodność w czasach niepewności

Wypróbuj za 24,99 zł!

Subskrybuj
Rynek

Coś tu nie gra

Coś tu nie gra. Filmowcy kontra Netflix: ostry spór o tantiemy

Praca na planie filmu „Wielka woda” – polskiej produkcji, która stała się światowym hitem Netflixa. Praca na planie filmu „Wielka woda” – polskiej produkcji, która stała się światowym hitem Netflixa. Robert Pałka/Netflix
Zaostrza się spór o wynagrodzenia dla artystów za filmy pokazywane w internetowych serwisach. Polscy twórcy skarżą się, że rząd staje tu po stronie wielkich globalnych korporacji. Przeciw artystom.
Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych szacuje kwotę wszystkich tantiem należnych filmowcom za dystrybucję cyfrową na ok. 30 mln zł w skali roku.Patryk Sroczyński Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych szacuje kwotę wszystkich tantiem należnych filmowcom za dystrybucję cyfrową na ok. 30 mln zł w skali roku.

„Pan płaci, pani płaci, my płacimy” – wyliczał jeden z bohaterów „Rejsu”, narzekając na polskie kino. I jeszcze kilka lat temu kwestia tantiem wypłacanych twórcom polskiego kina wydawała się równie prosta – choć wbrew słowom inżyniera Mamonia nie odpowiadało za nią „społeczeństwo”. Twórcy filmu dostawali tantiemy za odtwarzanie ich dzieła w kinach czy telewizji i za każdy sprzedany fizyczny nośnik (płyta DVD, Blu-ray, a w zamierzchłych czasach także kasety wideo). I te zasady obowiązują do dziś: reguluje je art. 70 ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych, która określa, że tantiemy – za pośrednictwem organizacji zarządzania zbiorowego – trafiają do „współtwórców utworu audiowizualnego” (przyjmuje się, że oprócz producentów filmu są to reżyserzy, scenarzyści, operatorzy i kompozytorzy, choć ustawa daje pewne możliwości rozszerzenia tej listy) oraz „artystów wykonawców utworu”. Na takiej samej zasadzie działają tantiemy dla muzyków, wypłacane nie tylko za sprzedaż płyt, lecz również publiczne odtwarzanie utworów, także w radiu.

Wszystko się skomplikowało wraz z pojawieniem się i rosnącą popularnością serwisów streamingowych. Ustawa o prawie autorskim nie przewiduje bowiem wypłacania tantiem za odtwarzanie filmów i muzyki w internecie. O ile rynek muzyczny do pewnego stopnia tę kwestię opanował, środowisko filmowe wciąż na rozwiązanie czeka. A dyskusja przybiera na sile. W ostatnich tygodniach sprowadza się ją często do sporu filmowców z Netflixem, lecz graczy na rynku cyfrowym jest przecież więcej, a polskie filmy obecne są na większości platform streamingowych, od HBO Max po Player i serwis VOD Telewizji Polskiej. Wydawałoby się, że kwestię uregulowałaby stosowna nowelizacja ustawy o prawie autorskim, ale tu zaczynają się schody.

Polityka 9.2023 (3403) z dnia 21.02.2023; Rynek; s. 40
Oryginalny tytuł tekstu: "Coś tu nie gra"
Reklama