Społeczeństwo

Smak na szpinak

Wcinaj szpinak

Szpinak najlepiej zjadać od razu po przyrządzeniu, bez odgrzewania. Szpinak najlepiej zjadać od razu po przyrządzeniu, bez odgrzewania. EAST NEWS
Zmora dzieciństwa jest dziś moim ulubionym przysmakiem. Zwłaszcza wiosną.
Co dobrego za stołem?Marek Raczkowski/Polityka Co dobrego za stołem?

Polacy dzielą się na stronnictwo zielonych – amatorów szpinaku pod wieloma postaciami, i na antyzielonych – jego wrogów. Podział jest głęboki, jednak coraz więcej osób przechodzi na stronę zielonych.

Naszym stołem i jadłospisem moda rządzi w stopniu o wiele większym niż strojami. W tej dziedzinie jest to zazwyczaj wypadkowa popytu i podaży, ceny i... snobizmu. W ostatniej kolejności zaś smaku i wartości zdrowotnych. Są też produkty czy dania, które zyskują popularność dzięki szczęśliwemu połączeniu wszystkich tych czynników. Taki właśnie jest szpinak (łac. nazwa spinacia oleracea) – hit ostatnich lat.

Regionem, w którym najwcześniej doceniono smak oraz wartości tego warzywa (tam zaczęto jego uprawę), był teren dzisiejszego Iranu, czyli starożytna Persja. Wraz z osiedlającymi się w Hiszpanii Arabami szpinak trafił w XI w. do Europy i szybko się rozprzestrzenił. Krajami, w których szczególnie ceni się dania ze szpinaku, są Włochy, Francja i Niemcy.

Od stuleci szpinak znany jest także w Polsce. W „Compendium Ferculorum”, XVII-wiecznej książce kucharskiej Stanisława Czernieckiego, znajdujemy przepisy na jego przyrządzanie. Mogą one zadziwić współczesnego czytelnika. Szpinak był wówczas podawany na słodko. Traktowano go jako dodatek do mięs, ale sowicie słodzono i „przefasowywano” przez gęste sito, robiąc zielone puree. Szpinak na słodko podawano jeszcze w XIX w. Może więc właśnie dlatego nie smakował wielu osobom. Taka niedoprawiona, mdła masa była także przez długie dziesięciolecia obiadowym postrachem dzieci.

Na szczęście ostatnio nastały dla szpinaku lepsze czasy. Spopularyzowano wiele smakowitych i pochodzących z różnych kuchni przepisów. Szpinak przyprawia się sosem winegret, o ile zjada się go na zimno, lub czosnkiem, jogurtem czy śmietaną, a także masłem, oliwą, gałką muszkatołową i żółtymi serami. Dzięki temu nie bywa to już potrawa mdła.

Warto jeść szpinak przede wszystkim dlatego, że – odpowiednio przygotowany – jest pyszny, co dla smakosza przecież najważniejsze. Ale trudno też o inne warzywo równie bogate w sole mineralne, enzymy, witaminy i niezbędne dla zdrowia pierwiastki. Lista bogactw szpinaku to potężny wykaz zarówno witamin z grupy B, jak i witaminy C, nienasyconych kwasów tłuszczowych i białka, a także cennych pierwiastków, takich jak potas, magnez czy żelazo. Zawartość tego ostatniego oceniano przed laty zbyt wysoko, co było wynikiem błędu w obliczeniach. Wysnuto wówczas nie całkiem prawdziwy wniosek, że szpinak jest remedium na niedokrwistość.

Pokaźna jest jednak lista przypadłości, którym zapobiegają zawarte w szpinaku – i to w sporych ilościach – substancje. I tak: witamina C jako przeciwutleniacz zapobiega zawałowi oraz zapaleniu stawów i kości. Przed starczym zwyrodnieniem żółtej plamki (w oku) chronią luteina i zeaksantyna, mające też znaczenie w zapobieganiu rakowi jelita grubego. Dla przyszłych matek nieocenione jest działanie kwasu foliowego: pomaga zapobiegać defektom płodu. Beta-karoten także stanowi ochronę przed rakiem. Zawarta w szpinaku sekretyna jest hormonem pobudzającym czynności trzustki. Substancje gorzkie wpływają stymulująco na trawienie. Wiedza ta pozwoliła utrwalić opinię o szpinaku: jest zdrowy i warto, by jadały go dzieci.

Nie należy gotować szpinaku zbyt długo (wystarczą 3–4 minuty), doprawia się go do smaku. Najlepiej zjadać od razu po przyrządzeniu, bez odgrzewania. Warto też zadbać, by w potrawie ze szpinaku znalazło się nieco mleka, śmietany lub sera, co pozwoli lepiej przyswoić znajdujące się w nim żelazo.

Najbardziej typowym polskim sposobem podawania tego warzywa jest szpinak w beszamelu, z czosnkiem zaostrzającym smak. Doskonałe są też dania (pierogi lub naleśniki, a także omlety), do których przygotowuje się z niego smakowity farsz.

No i kolejna dobra informacja: dwie szklanki liści szpinaku to zaledwie 13 kcal.

Szpinak z truskawkami

Paczka szpinaku, 15 dag truskawek, 2 jaja, winegret

1. Szpinak opłukać pod bieżącą wodą, osączyć na papierowym ręczniku.

2. Truskawki umyć i pokroić na połówki lub ćwiartki.

3. Jaja ugotować na twardo, obrać i pokroić w ósemki.

4. Ułożyć szpinak na półmisku, przystroić pokrojonymi truskawkami i jajami. Polać sosem winegret.

5. Odstawić (przykryte folią) na pół godziny do lodówki i podawać.

Polityka 16.2012 (2855) z dnia 18.04.2012; Za stołem; s. 94
Oryginalny tytuł tekstu: "Smak na szpinak"
Więcej na ten temat
Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Kraj

Osamotnienie – dżuma współczesności?

Mamy w Polsce 5 mln jednoosobowych gospodarstw domowych. Na razie co czwarte gospodarstwo. W 2035 r. – co trzecie.

Ewa Wilk
08.02.2019
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną