Polacy bardziej ufają proboszczom niż kościelnej hierarchii, a szeregowi księża i świeccy są zaskakująco zgodni w wielu kluczowych sprawach dotyczących Kościoła – wynika z raportu warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. „Dwa brzegi jednej rzeki. Świeccy i duchowni wobec Kościoła katolickiego w Polsce” – taki raport wydał warszawski KIK z okazji swojego 70-lecia. To środowisko zasłużone i dla Kościoła (chce go otwierać na świat i przybliżać do ludzi), i dla demokracji (jeden z liderów KIK-u Tadeusz Mazowiecki został pierwszym premierem wolnej Polski). KIK prowadzi projekty społeczne, m.in. na rzecz migrantów i uchodźców, publikuje własną prasę i raporty. Najnowszy z nich dotyczy postaw Polaków wobec wiary i Kościoła.
– Instytucjonalny Kościół mówi do całego społeczeństwa, więc powinien to społeczeństwo znać. I wiedzieć, jak ono postrzega Kościół – mówi Jakub Kiersnowski, prezes warszawskiego KIK-u. A Polacy nie mają wątpliwości, co najbardziej szkodzi dziś Kościołowi. Wskazują trzy główne problemy: pedofilię i jej tuszowanie, uwikłanie w politykę oraz przepych i nieprzejrzystość finansową. Duchowni są tych trudności świadomi i – jak wynika z badań – chcą zmian, niekiedy nawet mocniej niż wierni.
Badania były prowadzone na reprezentatywnej próbie 2 tys. osób świeckich powyżej 18. roku życia, a także – 475 księży i zakonników (zaproszono 1,9 tys., ale trzy czwarte odmówiło). – Wyniki wysłaliśmy do wszystkich arcybiskupów. Sześciu się z nami spotkało, byli bardzo zainteresowani częścią dotyczącą księży – wspomina Kiersnowski. Żaden biskup nie zdecydował się jednak na dalsze rozmowy czy warsztaty. Choć badania przeprowadzono w 2022 r., pozostają jedynym tak szerokim porównaniem opinii świeckich i duchownych.