Osoby czytające wydania polityki

„Polityka” - prezent, który cieszy cały rok.

Pierwszy miesiąc prenumeraty tylko 11,90 zł!

Subskrybuj
Świat

Hydropułapka

W jakiej kondycji są największe rzeki świata

Wisła jest ostatnią tak dużą dziką rzeką naszej części Europy. Wisła jest ostatnią tak dużą dziką rzeką naszej części Europy. Andrzej Stawiński / Reporter
W Polsce 2017 będzie Rokiem Wisły. Na świecie powinien być czasem alarmu dla wielkich rzek.
Wody Jangcy wykorzystywane są do nawadniania pól. Niestety, ostatnie dekady rozwoju chińskiej gospodarki odcisnęły na rzece niszczycielskie piętno.Suttipong Sutiratanachai/Getty Images Wody Jangcy wykorzystywane są do nawadniania pól. Niestety, ostatnie dekady rozwoju chińskiej gospodarki odcisnęły na rzece niszczycielskie piętno.

Rzeka to rytm, każda ma własny. W swoim płyną i wylewają poszczególne jej odcinki, wędrują zbierane po drodze żyzne namuły i ryby migrujące na tarliska. Ta w miarę przewidywalna regularność pozwoliła, by to nad rzekami powstały najwspanialsze starożytne cywilizacje. Po kilku tysiącach lat cywilizacje próbują rzeki po swojemu ulepszać. Fałszują rytm, przez co właściwie każda duża rzeka na świecie wpłynęła w tarapaty.

Nilowi – rywalizującemu z Amazonką o status najdłuższej rzeki świata – nie starczy potencjału, by ziściły się wszystkie plany hydrologiczne, snute przez leżące nad nim państwa. Uznano, że skoro Nil od czasów faraonów sprzyjał rolnikom, zwłaszcza w swojej delcie, to tak już będzie. Tyle że mechanizm się zacina. Zapory – w tym dwie egipskie, stojące od dawna w Asuanie, i nowa, budowana przez Etiopię na Nilu Błękitnym, która będzie największą tamą Afryki – wspólnymi siłami powstrzymają osady nawożące od tysiącleci nadrzeczne pola. Jednocześnie ocieplenie klimatu przyniesie Afryce więcej susz. W miarę kurczenia się plonu i powierzchni ziemi uprawnej żywiącej 90-milionowy Egipt drożeć będzie żywność. Kilka lat temu gwałtowny skok jej cen wyciągał na ulice protestujących w arabskiej wiośnie.

Inaczej niż nad Nilem, na brzegach Amazonki mieszka stosunkowo niewielu ludzi. Niesie ona jednak jedną piątą wód wszystkich rzek świata, a sama jest jednym z najwspanialszych ekosystemów. Poddawanemu presji: dżunglę się tnie, a rzeki grodzi. Ofensywa rozwijana jest nie w głównym korycie, ale w dorzeczu. Tamy powstające na dopływach, m.in. brazylijskiej Xingu, będą niszczycielskie dla środowiska. Ale energia elektryczna potrzebna jest kopalniom powstającym w szybko rozwijającym się i bogacącym regionie.

Jangcy, trzecia najdłuższa rzeka, jest dla Chin tym, czym Nil dla Egiptu.

Polityka 1.2017 (3092) z dnia 27.12.2016; Świat; s. 92
Oryginalny tytuł tekstu: "Hydropułapka"
Reklama