Trump przemówił do generałów, Afganistan bez internetu, szef Spotify rezygnuje. 5 tematów na dziś
1. Donald Trump przemówił do 800 generałów
Ponad 800 generałów i admirałów, dowódców wszystkich wojsk amerykańskich na świecie, zebrało się we wtorek w bazie piechoty morskiej w Quantico w stanie Virginia na wezwanie sekretarza obrony Pete’a Hegsetha. Opuścili swoje placówki we wszystkich regionach świata, w tym najbardziej zapalnych, jak Bliski Wschód.
Szef Pentagonu w swoim przemówieniu uzasadniał zmiany wprowadzane w resorcie obrony. Zapewniał m.in., że nie będzie kierować się „polityczną poprawnością”, a priorytetem dla żołnierzy będzie sprawność fizyczna – co może ograniczyć możliwość awansu kobietom.
Po nim z godzinnym przemówieniem wystąpił Donald Trump, chwaląc się m.in. wysyłaniem wojsk Gwardii Narodowej do miast, gdzie mają pomagać miejscowym władzom w walce z przestępczością – w rzeczywistości chodzi niemal wyłącznie o miasta rządzone przez Demokratów. Krytykował również posunięcia Joe Bidena, który, jak oświadczył, „nigdy nie powiedział, że Ameryka ma najsilniejsze wojska na świecie”.
„Wystąpienie Trumpa, przypominające kolejny wiec polityczny, było drastycznym przykładem starań, by wpajać siłom zbrojnym – które zgodnie z konstytucją, tradycjami i niepisanymi normami amerykańskiej demokracji mają być apolityczne – że powinny służyć przede wszystkim jemu i całemu rządzącemu dziś obozowi populistycznej prawicy” – relacjonuje w „Polityce” Tomasz Zalewski.
Tymczasem 1 października raz pierwszy od 2018 r. (czyli za poprzednich rządów Trumpa) Stany Zjednoczone dotknął shutdown. Kongres nie uchwalił nowego budżetu przed wygaśnięciem starego, wobec czego wstrzymane zostaną prace większości agencji i urzędów federalnych. Personel sił zbrojnych pozostaje na swoich stanowiskach, Pentagon ma jednak wysłać do domów połowę swoich cywilnych pracowników. Poprzedni shutdown trwał 35 dni (najdłużej w historii).
2. Talibowie odcięli internet w Afganistanie
Decyzja o odcięciu dostępu do internetu światłowodowego i sieci mobilnych pozbawiła kontaktu ze światem 43 mln mieszkańców kraju. Z powodu blackoutu odwołano również wszystkie loty z Kabulu. Przedstawiciel rządu talibów powiedział agencji AFP, że blackout będzie trwać do odwołania, a brak łączności dotknie „sektor bankowy, celny, cały kraj”.
Operację odcinania obywateli od internetu talibowie prowadzą od połowy września – początkowo zakazano dostępu do światłowodu w poszczególnych prowincjach, uzasadaniając to potrzebą „zapobiegania niemoralnym zachowaniom”. Na braku internetu szczególnie ucierpią kobiety – po powrocie do władzy w 2021 r. talibowie wprowadzili zakaz uczęszczania dziewcząt do szkół średnich i wyższych. Od tego czasu dziesiątki tysięcy Afganek korzysta z edukacji zdalnej.
3. Arabia Saudyjska wykupiła Electronic Arts
Producent gier „FIFA” czy „The Sims” został kupiony przez państwowy fundusz Arabii Saudyjskiej, zarządzany przez księcia Mohammada bin Salmana, za 55 mld dol. W dopięciu transakcji pomógł monarsze Jared Kushner, mąż Ivanki Trump, były prezydencki doradca ds. umów handlowych i Bliskiego Wschodu.
To druga największa transakcja w historii branży gier wideo – więcej zapłacił jedynie Microsoft, który w 2022 r. wyłożył 69 mld dol. na Activision Blizzard, wówczas jednak obie firmy pochodziły z USA. Przejęcie Electronic Arts ogłoszono 30 września, na dzień przed 40. urodzinami księcia, oskarżonego przez CIA o zlecenie zabójstwa opozycyjnego dziennikarza.
„Choć Bliski Wschód przespał kilka dekad rozwoju branży gier wideo i nie potrafi rywalizować w ich tworzeniu z Zachodem, być może wcale nie musi tego robić. Sztukę – również tę »elektroniczną« – da się przecież kupić” – pisze Mateusz Witczak.
4. Prezes Spotify rezygnuje ze stanowiska
Daniel Ek, współzałożyciel wartego 150 mld dol. serwisu streamingowego, ogłosił, że 1 stycznia 2026 r. odejdzie ze stanowiska. „Przez 20 lat, czyli niemal całe dorosłe życie, byłem dyrektorem generalnym Spotify. Jestem gotowy przejść z roli gracza do roli trenera” – oświadczył. Jego miejsce zajmie dwóch dotychczasowych wiceprezesów, on sam planuje pozostać w firmie w funkcji prezesa wykonawczego.
Spotify ma obecnie ponad 700 mln subskrybentów i bibliotekę liczącą ponad 100 mln utworów, 7 mln podkastów i 350 tys. audiobooków. Sam Ek jest zaangażowany również w inne branże – zainwestował m.in. 1 mld dol. w firmę Helsing, która rozwija technologie sztucznej inteligencji wykorzystywane na polu walki, a także produkuje własne drony.
Właśnie w ramach protestu wobec tej inwestycji grupy Massive Attack, King Gizzard and the Lizard Wizard czy Deerhoof wycofały w ostatnim czasie swoją muzykę z platformy. „Ekonomiczny ciężar, który od dawna spoczywa na artystach, jest teraz spotęgowany przez ciężar moralny i etyczny, gdyż z trudem zarobione pieniądze fanów i twórczość muzyków ostatecznie finansują śmiercionośne, dystopijne technologie” – napisali w oświadczeniu muzycy Massive Attack.
5. Jest już nowa „Polityka”
A w niej temat tygodnia, czyli startujący 2 października Konkurs Chopinowski. O nowej edycji, ale także o jego przeszłości, kulisach i ciekawostkach, pisze Dorota Szwarcman. Zachęcamy również do lektury wywiadu z Erykiem Kulmem, odtwórcą roli naszego genialnego kompozytora w filmie „Chopin, Chopin”.
Ponadto o fenomenie Kanału Zero Krzysztofa Stanowskiego i jego roli jako medialnego zaplecza prawicy pisze Rafał Kalukin. Jak i gdzie się pije nocą w Warszawie, co się mówi o planowanej prohibicji, przeczytamy w reportażu uczestniczącym Marcina Kołodziejczyka.
Co się dzieje w kwestii schronów, procedur dla cywilów na czas konfliktu wojennego i całej obrony cywilnej, jaka jest tu rola centralnej administracji, służb, samorządów, czy ostatni nalot dronów przyniósł nowe doświadczenia, piszą Juliusz Ćwieluch i Katarzyna Kaczorowska. Z kolei Cezary Kowanda bada, czy wreszcie dowiemy się z ogłoszeń w portalach, jakie są rzeczywiste ceny mieszkań.
Polecamy cały numer, w którym oczywiście dużo, dużo więcej.