Rany Marianny. Francja tańczy na wulkanie. Gdzie się podział kraj, który dotąd znaliśmy?

Młodzi Francuzi mają powody, by czuć się obywatelami drugiej kategorii. Ale ich gniew został podpalony przez politycznych radykałów, którzy chcieliby obecną Republikę wysadzić w powietrze.

Stutysięczne manifestacje w wielu miastach. Noce pożarów i zniszczeń. Tysiące zatrzymanych, godziny policyjne. Zrozumiałe żądania, ale też bezrozumny wandalizm, złodziejstwo, podpalenia, rozróby. Policja często wydaje się zaskoczona i bezradna. Francja jest w kryzysie, nawet w chaosie. I to przed ważnymi dla całej Europy wyborami prezydenckimi już wiosną 2027 r.

Na transparentach i hasłach często pojawia się wielka rewolucja 1789 r. i szturm na Bastylię. Jasne, że większość Francuzów sympatyzuje z młodymi, kiedy żądają lepszych warunków w szkołach i powołują się na francuską tradycję burzliwych manifestacji ulicznych. Jednak w tym samym miejscu widzimy bezprzykładną przemoc i zwykłą bandyterkę, usprawiedliwiane przez ultralewicowych „przyjaciół ludu”. Alexis de Tocqueville pisał, że podczas rewolucji marzenia biorą górę nad rzeczywistością, a Francuzi zawsze przeceniają siły aktualnej władzy, żądając od niej przywrócenia porządku.

Nie poznajemy współczesnej Francji. Zawsze próbowała „bić się powyżej swojej wagi”. Ale miała powody do dumy: inteligencka Francja szczyciła się zawsze duchem nauczycielskim, armią ludzi oddanych wartościom republikańskim, optymistów, racjonalistów. Ciągle jest tam wysokie czytelnictwo, szacunek dla wiedzy. Pisarze i intelektualiści dotychczas odgrywali rolę autorytetów społecznych i politycznych. Prochy poetów i artystów wnoszono do Panteonu.

Może jednak nie dostrzegamy przepaści między patetyczną frazeologią państwa a „szarym Francuzem”? Nigdzie indziej w Europie nie ma takiego ogromu symboli. Na każdej szkole, na każdym urzędzie widnieje rewolucyjna dewiza: wolność, równość, braterstwo. Od czasów rewolucji Francuzi żyją w kraju, którego umowa społeczna zakłada równość. Zaraz, zaraz, jaka równość?