Serbia nasza
Jak Serbia pokonała Vučicia? Zwycięstwo zaczęło się w małych miastach
Kraljevo jest miastem symbolem. W tutejszym monasterze koronowano aż siedmiu serbskich królów. Z Kosowa dopływa tu opiewana w pradawnych pieśniach rzeka Ibar. Słowem, 60-tysięczne miasto i otaczający je rolniczy region to konserwatywna Serbia w pigułce. Dwanaście lat temu Predrag Voštinić zebrał w Kraljevie grupę przyjaciół, aby zaprotestować przeciwko prywatyzacji aptek. Ówczesny samorząd – zdominowany już przez Serbską Partię Postępową (SNS) Aleksandra Vučicia – wytypował do sprzedaży kilka najbardziej dochodowych. Pozostałe upadły. Wielu mieszkańców straciło łatwy dostęp do leków.
Przyjaciele nie uratowali aptek, ale zorganizowali kolejną akcję – przeciw obsadzaniu przez SNS miejskich instytucji kultury. Tak powstała organizacja Lokalny Front. – Front, ponieważ nasza okolica obrosła mitami o walkach partyzantów podczas drugiej wojny światowej. I o tym, że bez pomocy obcych, samodzielnie wyzwoliliśmy się spod okupacji – tłumaczy Voštinić. – Współczesną okupacją było zawłaszczenie państwa przez ludzi Vučicia.
Choć w zagranicznych mediach dominowały w ostatnim czasie ujęcia z Belgradu, to właśnie mieszkańcy takich miast jak Kraljevo – i dziesiątki podobnych do Lokalnego Frontu organizacji – zadecydowało o triumfie Listy Studenckiej – Studenci Zwyciężają. 25 października w przedterminowych wyborach uzyskała 54 proc. głosów, kończąc wieloletnią dominację SNS i ostatecznie odsuwając od władzy oskarżanego o autorytaryzm byłego prezydenta Vučicia.
Studenci obalają układ
Wygrana to efekt masowych i najdłuższych w najnowszej historii Serbii protestów, których zarzewiem była tragiczna w skutkach katastrofa budowlana. W wyniku zawalenia się w listopadzie 2024 r.