Archiwum Polityki

Dwie niepodległości

W świadomości Polaków rok 1989, gdy Polska wyzwoliła się z zależności od Moskwy, stał się datą porównywalną do roku 1918, gdy po ponad stu latach niebytu pojawiło się państwo polskie. Może więc warto w 80 rocznicę odzyskania niepodległości zastanowić się, jakie istniały różnice i jakie podobieństwa tych dwóch wydarzeń. Historia wprawdzie nigdy się nie powtarza, ale można porównywać sytuacje historyczne.

Zbliżający się ku końcowi wiek XX można określić jako czas upadku imperiów. Jego pierwsze dziesięciolecia przyniosły kres ostateczny "choremu człowiekowi Europy", jak nazywano w XIX wieku imperium otomańskie. Wkrótce, w rezultacie Wielkiej Wojny, nazwanej później I wojną światową, rozpadło się imperium Habsburgów. Ta sama klęska wojenna pozbawiła Niemcy posiadłości kolonialnych, Alzacji i Lotaryngii, zaboru pruskiego i części Śląska.

Nic nie straciła wówczas, a nawet rozszerzyła swe wpływy imperialne Wielka Brytania.

Polityka 46.1998 (2167) z dnia 14.11.1998; Społeczeństwo; s. 74