Archiwum Polityki

Wet za wet

Skąd się bierze agresja, brutalność, skłonność do przemocy? Dlaczego młodzi ludzie, a nawet dzieci, dopuszczają się przestępstw i zbrodni? To jedne z najważniejszych pytań współczesnej Ameryki, także amerykańskiej psychologii i neurologii. Wielu wybitnych autorów, których książki stały się bestsellerami, uważa, że korzeni przemocy trzeba szukać w pierwszych miesiącach i latach życia dziecka.

Wiadomo dzisiaj, że mózg człowieka w momencie narodzin nie jest jeszcze w pełni ukształtowany. Maltretowanie lub zaniedbywanie dziecka powoduje, że jego mózg, poddany ciągłemu działaniu hormonu stresu, doznaje uszkodzeń i zasklepia się w kalekiej formie nie rozwijając pewnych partii m.in. odpowiedzialnych za wyższe emocje takie jak współczucie czy altruizm. U dzieci maltretowanych części mózgu zawiadujące tymi emocjami są nawet o jedną trzecią mniejsze niż u pozostałych. Doświadczenia na małpach wykazały, że zwierzęta pozbawione we wczesnym dzieciństwie troskliwej opieki stawały się agresywne i skłonne do zabijania przedstawicieli swego gatunku. U dzieci brak ciepłego, fizycznego i emocjonalnego kontaktu z opiekunem oraz przemoc wiodą do podobnych skutków.

Oryginalnych dowodów na rzecz tej tezy dostarczył głośny wykład Alice Miller (autorki m.in. "Dramatu małego dziecka") wygłoszony podczas Konwencji Międzynarodowego Towarzystwa Psychohistorycznego w Nowym Jorku w czerwcu br. Głównym przedmiotem swych studiów uczyniła Miller hitleryzm starając się dociec jego psychologicznych źródeł. Tytuł wykładu: "Polityczne konsekwencje nadużyć wobec dziecka".

Hitleryzm - zdaniem Miller - był jednym z najbardziej niepojętych wydarzeń w historii ludzkości. Masowe ludobójstwo, w tym planowa eksterminacja Żydów i osób upośledzonych, która odbywała się przy skwapliwym współudziale tysięcy niemieckich urzędników i przyzwoleniu szerokich rzesz społeczeństwa, nie znajduje do dziś satysfakcjonujących wyjaśnień. Tłumaczenie tego zjawiska antysemityzmem, propagandą nazistowską lub kryzysem ekonomicznym jest niewystarczające. Miller wiąże fakt bezprecedensowych zbrodni nazistowskich w czasie II wojny światowej z panującą w Niemczech na przełomie wieków i powszechnie stosowaną w niemieckich domach pruską doktryną pedagogiczną opracowaną przez dr.

Polityka 28.1998 (2149) z dnia 11.07.1998; Nauka; s. 56
Reklama