Oferta na pierwszy rok:

4 zł/tydzień

SUBSKRYBUJ
Osoby czytające wydania polityki

Wiarygodność w czasach niepewności

Wypróbuj za 11,90 zł!

Subskrybuj
Historia

Sucha wojna morska

Niemieckie apetyty kolonialne

Cesarz Wilhelm II płynie z krótką wizytą do Tangeru, marzec 1905 r. Cesarz Wilhelm II płynie z krótką wizytą do Tangeru, marzec 1905 r. AKG / EAST NEWS
Pojawienie się niemieckiego okrętu u brzegów marokańskiego Agadiru (znanego dziś dobrze polskim turystom) utrwaliło obraz wilhelmińskich Niemiec jako kraju nieprzewidywalnego, pobrzękującego orężem. Na horyzoncie zamajaczył globalny konflikt.
Wytyczanie granicy francusko-niemieckiej w Kongo po zawarciu porozumienia w listopadzie 1911 r. - rycina z epoki.AKG/EAST NEWS Wytyczanie granicy francusko-niemieckiej w Kongo po zawarciu porozumienia w listopadzie 1911 r. - rycina z epoki.

Na początku XX stulecia formalnie niepodległe Maroko budziło żywe zainteresowanie mocarstw, zwłaszcza Francji i Wielkiej Brytanii. Ingerencji Francji, sąsiadującej z Marokiem poprzez Algierię, sprzyjały m.in. brak efektywnego rządu i sił zbrojnych z prawdziwego zdarzenia, napięcia etniczne, zacofanie gospodarcze. Jak opisywał to w czerwcu 1900 r. „Kuryer Poznański”: „Na północnym wybrzeżu Afryki leży państwo Maurów, które prócz wspólnej religii, ma z swą muzułmańską siostrzycą [Turcją] i to analogiczne, że przedstawia rodzaj kości, którą chętnieby pierwsze lepsze mocarstwo europejskie dawno już schwyciło, gdyby się niebało drugiego, które w głębi serca te same żywi zamiary”.

W kwietniu 1904 r. Francja i Wielka Brytania zawarły porozumienie zwane Entente cordial. Na jego podstawie Brytyjczycy uznawali specjalne interesy Francji w Maroku, a Francuzi zgodzili się na kontrolowanie Egiptu przez Zjednoczone Królestwo. Z tym paktem nie chciały się pogodzić Niemcy. W marcu 1905 r. z kilkugodzinną wizytą do Tangeru udał się cesarz Wilhelm II. Ten gest miał wesprzeć niepodległość Maroka, a nawet doprowadzić do rozpadu ententy. Według założeń inicjatora podróży, kanclerza Bernarda von Bülowa, w obliczu niemieckiej presji Brytyjczycy mieli wycofać się z ustaleń, pozostawiając Francję samą sobie.

Berlin w Afryce

Wbrew oczekiwaniom niemieckich polityków, to nie Francja, ale Niemcy znalazły się w izolacji na konferencji międzynarodowej poświęconej Maroku. Zwołano ją wiosną 1906 r. do hiszpańskiego Algeciras. Jej uczestnicy zgodzili się na przyznanie Francji w Maroku specjalnych przywilejów w dziedzinie policji i bankowości, czyniących niepodległość tego państwa iluzoryczną. Niemcy przez pewien czas zdawały się pogodzone z tym rozwojem wypadków.

Polityka 23.2012 (2861) z dnia 06.06.2012; Historia; s. 68
Oryginalny tytuł tekstu: "Sucha wojna morska"
Reklama