Nauka

Na Księżycu jest niebezpiecznie. Jest sens tam latać?

Pełnia księżyca nad Florydą, 2 października 2020 r. Pełnia księżyca nad Florydą, 2 października 2020 r. Lannis Waters / Zuma Press / Forum
Niemiecki czujnik LND zbadał, jaka jest radiacja na Księżycu. Okazuje się, że wysoka, co pod znakiem zapytania stawia długotrwałe załogowe misje kosmiczne na Srebrny Glob.

Zbudowany przez niemieckich naukowców z Christian-Albrecht University w Kilonii czujnik wylądował w styczniu 2019 r. na Księżycu, w kraterze Von Karmana, na pokładzie chińskiego lądownika Chang′e-4. Ponad rok temu to była dość głośna misja – Chang′e-4 jako pierwszy w historii miękko osiadł na odwróconej, niewidocznej stronie Srebrnego Globu.

LND, czyli Lunar Lander Neutron and Dosimetry, rozpoczął dokładne badania pola wysokoenergetycznych cząstek docierających na Księżyc ze Słońca, a także z głębokiego kosmosu. To też pierwsze tak dokładne i kompleksowe badania promieniowania jonizującego występującego na powierzchni naszego satelity. Wcześniej załogi misji Apollo wyposażano w osobiste czujniki promieniowania, dawały one jednak tylko informację o dawkach przyjętych przez astronautów podczas całej misji. Większość tych danych wówczas nie dotarła na Ziemię.Tymczasem działający obecnie czujnik LND potrafi śledzić różne charakterystyki radiacji księżycowej w interwałach 1-, 10- i 60-minutowych.

Czytaj też: Chińska misja na księżycu

Ciała bez pola magnetycznego

Okazuje się, że radiacja księżycowa jest wysoka, niewiele mniejsza od tej, jaką rejestruje się w otwartej przestrzeni kosmicznej. Na powierzchni naszego satelity wynosi ona ponad 60 mikrosiwertów na godzinę. Siwert to jednostka wyrażająca ilość energii promieniowania pochłoniętego przez żywą tkankę w relacji do skutków biologicznych. Ponieważ jest to jednostka duża, wartość dawek promieniowania podaje się w milisiwertach lub mikrosiwertach.

Czyli na powierzchni Srebrnego Globu mamy 60 mikrosiwertów na godzinę. Dla porównania: dawka promieniowania, którą otrzymują pasażerowie lotu z Frankfurtu do Nowego Jorku, jest od pięciu do dziesięciu razy niższa. A promieniowanie na powierzchni Ziemi – 200 razy niższe. Dlatego wydaje się, że dłuższe przebywanie na Księżycu może być groźne dla organizmu ludzkiego.

Księżyc jest stosunkowo mocno napromieniowany, bo nie ma ani atmosfery, ani magnetosfery. Zwłaszcza ta druga odgrywa szczególną rolę w procesie zatrzymywania wysokoenergetycznych cząstek wiatru słonecznego oraz cząstek promieniowania kosmicznego. Dzięki temu, że Ziemia ma trwałe pole magnetyczne i dość gęstą atmosferę, życie na niej w ogóle jest możliwe. Na Księżycu czy Marsie warunki są zupełnie inne. Magnetosferę w naszym Układzie Słonecznym posiadają zresztą tylko niektóre obiekty, a więc Słońce, Merkury, Ziemia, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun i Ganimedes. Pozostałe ciała są jej pozbawione. Mars też. A atmosfera marsjańska stanowi zaledwie 1 proc. ziemskiej. Ten sam problem, czyli z dużą radiacją, występuje więc także tam.

Czytaj też: Na Marsa... helikopterem

Wyzwanie dla misji kosmicznych

Oczywiście załogi realizujące dłuższe misje na Księżycu czy Marsie mogłyby być bezpieczne, gdyby ich habitaty znajdowały się dość głęboko pod powierzchniami obu ciał, np. w jaskiniach. Wówczas dobrą osłonę przed promieniowaniem stanowiłyby skały. Jednak cele takich misji nie mogą się przecież ograniczać do badania podpowierzchniowych warstw planet. Najwięcej do zrobienia i zbadania jest na powierzchniach, zwłaszcza na Marsie, na którym wciąż szukamy śladów życia. Tymczasem długie przebywanie na takiej powierzchni jest groźne dla zdrowia, a wręcz niebezpieczne. To jeden z ważniejszych problemów, jakie brać muszą pod uwagę projektanci przyszłych załogowych misji w kosmos.

Czytaj też: Zdumiewający kosmos. Co jest w niebie?

Więcej na ten temat
Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Klasyki Polityki

Jak dzieci odczuwają i rozumieją ból?

Jeszcze na początku lat 80. uważano, że noworodki w ogóle nie odczuwają bólu! A ponieważ nie potrafią werbalnie wyrazić tego, co czują, nie dbano o ich komfort w szpitalach.

Paweł Walewski
08.08.1998
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną