Rynek

Tarcze nie zachęcają do zwolnień. Ale są z nimi inne problemy

Warszawa. Flagi na święta majowe 2020 r. Warszawa. Flagi na święta majowe 2020 r. Andrzej Hulimka / Forum
Wbrew informacjom, które obiegły media w ostatnim tygodniu kwietnia, prawdopodobieństwo, że do Sejmu wpłyną przepisy ułatwiające zwolnienia na masową skalę, jest niewielkie.

Byłoby to sprzeczne z dotychczas wdrożonymi narzędziami antykryzysowymi i szkodliwe dla obozu władzy przed zbliżającymi się wyborami.

Komu i jak ma pomóc tarcza

W projekcie, który trafił do konsultacji w Radzie Dialogu Społecznego, nie ma ani słowa o zwolnieniach przez mail czy szybszej ścieżce zwalniania emerytów i rencistów. Zmiany w prawie pracy będą niewielkie – na tyle, że nie przyniosą znacznej ulgi pracodawcom. Jedynym faktycznie istotnym narzędziem, jakie dostaną zatrudniający, będzie możliwość przymusowego wysłania pracownika na zaległy urlop wypoczynkowy do 30 dni i ograniczenie wysokości odprawy do 10-krotności minimalnego wynagrodzenia. Wyjątkiem jest sektor publiczny: tarcza przewiduje „obowiązek zmniejszenia zatrudnienia w urzędach i organach administracji państwowej”, a jego skala zależna będzie od sytuacji finansów publicznych.

W niektórych firmach łatwiej będzie też ograniczyć wymiar czasu pracy lub objąć pracowników przestojem ekonomicznym, co wiąże się z redukcją wynagrodzenia maksymalnie o połowę. W dalszym ciągu przestój będzie konsultowany ze związkami zawodowymi lub inną reprezentacją pracowników, jeżeli w firmie związki nie działają. Wynagrodzenie osób objętych przestojem lub redukcją czasu pracy nie może spaść poniżej wynagrodzenia minimalnego. Nowa tarcza poszerzy też dostęp do dofinansowania wynagrodzeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, choć wykluczeni będą z tego Polacy o najwyższych zarobkach (w obecnej wersji – powyżej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia).

Wiceprzewodniczący OPZZ: Może dojść do wybuchu. Wystarczy iskra

Czy uda się zatrzymać spadek zatrudnienia?

Przed zwalnianiem pracowników powstrzymują też obietnice szybkiego otwierania gospodarki w maju (czy to bezpieczne i zasadne z punktu widzenia epidemiologicznego, to osobny temat) i konstrukcja uruchomionej z końcem kwietnia tzw. tarczy finansowej, czyli programu subwencji dla mikro, małych i średnich firm z PFR. Aby skorzystać z programu, trzeba wykazać spadek przychodów o 25 proc. w stosunku do analogicznego miesiąca poprzedniego roku lub poprzedniego miesiąca – dzięki temu z pomocy mogą skorzystać zarówno firmy, które rok temu prowadziły działalność na dużo mniejszą skalę, jak i te, które mają stricte sezonowy charakter i w lutym czy marcu zwykle mają dużo niższe przychody niż w kwietniu.

Wysokość subwencji zależy od wielkości zatrudnienia i skali spadku przychodów. Mikrofirmy mogą liczyć na od 12 do ponad 300 tys. zł. Po 12 miesiącach nawet do 75 proc. subwencji może być umorzone – zwolnienie jest tym większe, im więcej etatów w firmie pozostało.

Czytaj także: Tarcza, czyli listek figowy

Utrzymaniu miejsc pracy zagraża w tej chwili niepewność: kiedy minie epidemia? Kiedy klienci wrócą na zakupy, kiedy turyści pojadą na wczasy? Czy stanie się to, zanim wygaśnie rządowe wsparcie, zanim trzeba będzie oddawać preferencyjne kredyty, pożyczki i subwencje? Jeżeli życie szybko nie wróci do normy, to trzymiesięczne zwolnienie z ZUS może okazać się za krótkie.

Czytaj też: Galerie widma? Nie wszystkie sklepy chcą się otwierać

Tarcze trudno zliczyć

Drugim problemem, w odróżnieniu od niepewności rozwiązywalnym, jest niewiedza. Coraz trudniej liczyć kolejne wersje tarczy i nadążać za tym, co już weszło w życie, a co jest dopiero w opracowaniu. Posługiwanie się często zmieniającymi się przepisami, tworzonymi szybko i często nieprecyzyjnie, jest wyzwaniem. Niektóre artykuły antykryzysowych ustaw posiadają już status mema: „w art. 15zzzm: w ust. 1” wyrazy „art. 15zzzj i art. 15zzzk” zastępuje się wyrazami „art. 15zzzk i art. 15zzzl”.

Czytaj także: Nowe standardy robienia zakupów

Obowiązuje kilka różnych zestawów kryteriów uzyskiwania wsparcia: do części instrumentów trzeba wykazać spadek obrotów, do innych wystarczy status mikroprzedsiębiorcy, ulgi w ZUS zależą od stanu zatrudnienia (i obowiązują również małe jednostki publiczne i samorządowe, np. przedszkola) liczonego inaczej niż na potrzeby wsparcia z urzędów pracy, a w nowej ustawie może się pojawić jeszcze nowe kryterium łączące spadek obrotów z kosztami pracy. W specustawach koronawirusowych pojawia się też coraz więcej przepisów mających z epidemią bardzo mało wspólnego. Niezależnie od oceny ich przydatności i pilności to umieszczanie ich w tych samych aktach prawnych dodatkowo utrudnia ich lekturę, a wcześniej również prace w trakcie konsultacji społecznych i procedowanie w Sejmie i Senacie.

Jeżeli wielu przedsiębiorców nie wie, że mogą po coś sięgnąć, to tworzenie kolejnych odsłon tarczy im nie pomoże. I tam mogą pojawić się zwolnienia lub upadłości, których można było uniknąć. Jeżeli chodzi o urlopy, redukcję czasu pracy czy przestój – są one mało komfortowe dla pracowników, ale pozwalają zmniejszyć skalę zwolnień.

Czytaj też: Najdziwniejsze wakacje w historii

Więcej na ten temat
Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Nauka

Skąd dramatyczne wahania liczby infekcji covid-19?

Czym tłumaczyć gwałtowny spadek raportowanych zakażeń koronawirusem? Rozmawiamy z dr. Franciszkiem Rakowskim z ICM, który modeluje przebieg pandemii od samego jej początku.

Karol Jałochowski
26.11.2020
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną