Rynek

Kto chce zgasić światło? Symboliczna akcja samorządów

Świąteczna iluminacja w Łodzi, 2020 r. Świąteczna iluminacja w Łodzi, 2020 r. Marcin Stępień / Agencja Gazeta
Rząd zaostrza walkę z samorządami, odcinając im kolejne źródła dochodów. To właśnie gminy mogą najwięcej stracić na unijnym wecie, chociaż są mu stanowczo przeciwne.

Symboliczna godzina ciemności dzisiaj o 17 w wielu polskich miastach ma być formą protestu samorządowców, ale raczej nie zrobi wielkiego wrażenia na mieszkańcach. A to dlatego, że wygaszone zostaną tylko niektóre latarnie, oświetlające głównie deptaki i reprezentacyjne obiekty.

Jednak problem jest poważny, bo budżety samorządów znajdują się w coraz gorszym stanie z wielu powodów. Część z nich to efekt polityki PiS, który zwłaszcza w miastach rządzonych przez inne partie widzi swoich największych wrogów. Najpierw tak skonstruował reformę obniżającą podatek PIT, że znaczną część strat z tego tytułu przerzucił na samorządy, nie oferując im żadnej rekompensaty. Teraz poszedł o krok dalej, bo Sejm właśnie przyjął nową ustawę, zgodnie z którą zmniejszy się od przyszłego roku kwota pieniędzy z PIT i CIT przekazywana do samorządów. Tylko ta jedna zmiana oznacza roczny ubytek w wysokości prawie 1,5 mld zł.

Czytaj też: Tak PiS konfliktuje mieszkańców z samorządami

Podatki, pandemia i jeszcze weto

Równocześnie samorządy cierpią z powodu pandemii i to na kilka sposobów. Mniejsza aktywność gospodarcza to mniejsze przychody z podatków, a spadek liczby pasażerów komunikacji miejskiej (do czego częściowo przyczynił się rząd, opowiadając sprzeczne z wynikami badań naukowych brednie o dużym ryzyku zakażenia się wirusem w autobusie czy tramwaju) to równocześnie spadek wpływów ze sprzedaży biletów. Do tego rosną wydatki, chociażby na wsparcie lokalnej służby zdrowia walczącej z pandemią, która na pieniądze z rządu nie ma co liczyć. Już samo połączenie antysamorządowych zmian podatkowych i skutków koronawirusa wystarczyłoby do zrujnowania lokalnych budżetów. Jednak na tym nie koniec.

Polsko-węgierskie weto wobec nowego budżetu unijnego jest jeszcze jednym, być może najpoważniejszym ciosem zadanym samorządom. Bo to właśnie one były dotąd ogromnymi beneficjentami funduszy wspólnotowych, bez których nie zrealizowano by wielu inwestycji. Miasta francuskie czy niemieckie, gdy budują metro, linie tramwajowe albo realizują inne projekty na dużą skalę, mogą liczyć na hojne wsparcie z budżetów centralnych. Miasta polskie takiej możliwości najczęściej nie mają. U nas to właśnie fundusze unijne są podstawą rozwoju samorządów i jeśli ich zabraknie, nic ich nie zastąpi.

Rząd o tym doskonale wie i zapewne zakłada, że nawet przy wecie część unijnych pieniędzy do Polski popłynie dzięki prowizorium budżetowemu. Tyle że w tej puli nie będzie środków na nowe, wieloletnie programy dla samorządów, bo tych po prostu nie da się skonstruować.

Czytaj też: Pierwsze skrzypce gra Merkel. Jak UE rozegra to weto?

PiS tak samorządów nie odbije

Sytuacja, w której rząd centralny i większość samorządów są kontrolowane przez różne siły polityczne, nie jest w Europie niczym rzadkim. Tak jest dziś choćby we Francji (gdzie prezydent Macron i jego ugrupowanie mają pełnię władzy centralnej, ale ponieśli klęskę w ostatnich wyborach samorządowych) czy w Wielkiej Brytanii, gdzie w Izbie Gmin bezwzględną większość mają konserwatyści, ale Londyn czy Manchester są w rękach Partii Pracy.

Jednak to nie oznacza, że trzeba zabierać pieniądze samorządom i w ten sposób szkodzić mieszkańcom. Tymczasem u nas to właśnie zwykli ludzie będą największymi ofiarami taktyki rządu. Ubytek dochodów przy szybko rosnących wydatkach (mamy dzięki Radzie Polityki Pieniężnej kontrolowanej przez PiS najwyższą inflację w Unii Europejskiej) połączony z unijną blokadą spowoduje w najbliższych latach kataklizm inwestycyjny.

Rząd liczy zapewne, że dzięki temu w 2023 r. przejmie władzę przynajmniej w niektórych większych miastach na fali niezadowolenia mieszkańców. Może się jednak przeliczyć, bo kłopoty samorządów dramatycznie pogorszą koniunkturę gospodarczą w całej Polsce. Wówczas latarnie trzeba będzie wyłączać nie tylko na godzinę i nie tylko na wybranych ulicach.

Czytaj też: Jak rząd podkupuje samorządowców

Więcej na ten temat
Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Społeczeństwo

Marcel Andino Velez o trudnej sztuce opieki nad niesamodzielnymi rodzicami

Marcel Andino Velez, założyciel opiekuńczej organizacji Młodszy Brat, o tym, dlaczego dom rodzinny jest ważny dla rodziców w jesieni życia i co należy wiedzieć, decydując się na opiekę nad nimi w domu.

Teresa Olszak
25.01.2021
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną