Strachy polskie
Strachy polskie. W jakim jesteśmy stanie psychicznym? To nie depresja dotyka nas najczęściej
Po turbulencjach ostatnich lat Polak wraca do psychicznych ustawień fabrycznych. Za nami trwający ponad pół dekady czas niepewności rozpoczęty wiosną 2020 r., nieznanym wcześniej stresem i szokiem pandemii. A potem tsunami emocji po rosyjskim ataku na Ukrainę – strach, gniew, smutek, empatia wobec napadniętych sąsiadów, która u części Polaków z czasem przepoczwarzyła się w niechęć i rozmaite, nieraz wzajemnie sprzeczne odczucia. Wreszcie frustracje związane z wielką inflacją.
W jakim stanie lądujemy wiosną 2026 r., gdy zewnętrzne napięcia nie wygasły, ale trochę do nich przywykliśmy? Na pierwszy rzut oka wydaje się, że wypadamy całkiem nieźle. Według raportu CBOS sprzed kilku tygodni, co drugi Polak wyznawał, że dzień przed ankietą czuł zadowolenie, radość i szczęście.
Podobnie w publikowanych cyklicznie raportach z badań Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk na temat dobrostanu Polaków pod szyldem „Psychologia dla społeczeństwa” (koordynowanego przez dr hab. Martę Marchlewską). Pierwszy plan deklaracji wygląda uspokajająco: dwie trzecie ludzi w naszym kraju jest bardzo zadowolonych ze swojego zdrowia psychicznego. 85 proc. twierdzi, że nigdy nie uzyskało psychiatrycznych diagnoz.
Gdy miliony czują spisek
Ale na zbliżeniu, w szczegółowych pytaniach, wychodzą rysy. Bo również dwie trzecie pytanych w czterech tygodniach poprzedzających badanie zmagało się ze zmęczeniem, słabością i spadkiem wydajności. U połowy przekraczało to granice fizycznego cierpienia – bólów głowy czy zaburzeń snu. Jedna czwarta uczestników badania w ostatnim czasie czuła się psychicznie źle. Prawie 15 proc. – ponad 4,5 mln ludzi – sądziło, że inni przeciw nim spiskują. Prawie co trzeci badany – czyli ok. 9 mln Polek i Polaków miało kiedyś w swoim życiu takie podejrzenia, przeżyło doznania podobne do halucynacji oraz nabrało przekonania, że ktoś kontroluje ich z zewnątrz.