Teologia technologii
Teologia technologii. Czy AI może zastąpić Boga, napisać kazanie? Kościół szuka odpowiedzi
JAKUB HALCEWICZ: – Pisze ksiądz kazania z AI?
KS. PROF. ANDRZEJ DRAGUŁA: – Nie wiem, czy ja w ogóle cokolwiek piszę z AI.
Bo?
Zdarza się, że czytam teksty kaznodziejskie napisane przez AI, quasikazania. Ich zaletą – a jednocześnie fundamentalną wadą – jest to, że można by je wygłosić o każdej porze i w każdym miejscu na świecie; nie są w stanie podzielić się osobistym doświadczeniem wiary. Ponieważ są wyprodukowane przez maszyny, które operują algorytmami i muszą stworzyć coś statystycznie uśrednionego. To takie gładkie, wypolerowane kule do toczenia po kościelnej posadzce.
Brakuje w nich napięcia?
To jest trochę jak z Nike, która jest najpiękniejsza „w momencie/ kiedy się waha” (Herbert). Tekst jest piękny dopiero wtedy, gdy nabiera jakiegoś osobistego charakteru, kiedy jest w nim znamię człowieka, który może się potknąć. Zresztą – jak dobrze wiemy – w prawie autorskim ciągle funkcjonuje taka definicja utworu, która wymaga indywidualnego charakteru.
Kiedy piszę kazanie, mogę dokonać wyboru między tym albo innym słowem lub wątkiem. Mogę się pomylić. I czasami się mylę. Maszyna nie ma tych możliwości, a zdarzające się halucynacje sztucznej inteligencji to nie to samo co ludzkie błędy. Maszyna jest wewnętrznie zdeterminowana swoim algorytmem, co z braku danych prowadzi do zmyślania.
Oczywiście możemy jej wgrać moje teksty i zlecić napisanie kazania w tym samym stylu. Wyjdzie wtedy coś dragułopodobnego. Ale to nie będzie na pewno mój tekst, ponieważ tam nadal nie będzie mojego procesu twórczego ani mojego doświadczenia. Dlatego AI nie zastąpi ani mnie, ani żadnego innego autora z jego indywidualnością.
Czy AI to współczesna Wieża Babel?