Oferta na pierwszy rok:

4 zł/tydzień

SUBSKRYBUJ
Osoby czytające wydania polityki

Wiarygodność w czasach niepewności

Wypróbuj za 24,99 zł!

Subskrybuj
Świat

Kłótnie przy kielichu

Czeskie spory o Jana Husa

Rekonstrukcja bitwy pod Sudomierzem (1420 r.) między wojskami husyckimi, (sztandar z kielichem) a armią czeską wierną Zygmuntowi Luksemburczykowi Rekonstrukcja bitwy pod Sudomierzem (1420 r.) między wojskami husyckimi, (sztandar z kielichem) a armią czeską wierną Zygmuntowi Luksemburczykowi CTK / PAP
Czesi wpadli właśnie w religijną ekstazę, co im się raczej rzadko zdarza. Powód? 600. rocznica spalenia na stosie religijnego reformatora Jana Husa.
Pomnik Jana Husa w PradzePetr Vilgus/Wikipedia Pomnik Jana Husa w Pradze

Jan Hus, bohater obecnego zamieszania i czeskiej historii w ogóle, już raz wywołał wojnę domową, która miała niepozorne początki. Tym razem pokłócili się o niego znany z nieszablonowych zachowań prezydent Milosz Zeman i mieszkający po sąsiedzku na Hradczanach katolicki prymas Czech Dominik Duka. A pozostali Czesi mieli nieodparte i poniekąd uprawnione wrażenie déjà vu.

Na przełomie XIV i XV w. Hus był uwielbianym przez praski lud kaznodzieją i profesorem Uniwersytetu Karola. Szczerego chrześcijanina, który potępiał m.in. zepsucie kleru, przerosła jednak wielka polityka. Uwikłany w grę między monarchami a Kościołem, został spalony za herezję 6 lipca 1415 r. na soborze w Konstancji. Jego męczeńska śmierć wywołała w Pradze falę żalu, z której narodził się potężny ruch religijno-społeczny.

Program tego ruchu był typową średniowieczną mieszanką mistycyzmu, haseł oczyszczania Kościoła, wygórowanych wymagań moralnych i radykalnych metod ich wprowadzania. W głęboko podzielonym kraju doszło do serii okrutnych wojen, które często wylewały się poza granice królestwa (jedna z legend głosi, że to właśnie czescy kacerze poranili oblicze wizerunku Czarnej Madonny z Jasnej Góry).

Te wydarzenia zmieniły kraj nie do poznania i przeorały jego historię. Dziś jednak nawet bardzo krytyczni współcześni historycy są dumni z tego, że po Husie Czechy – jako jedyny kraj Europy – jeszcze przed reformacją potrafiły przez 200 lat utrzymać rodzimą, masową formę chrześcijaństwa, różną od rzymskiego katolicyzmu.

Tak naprawdę jednak Hus dzisiejszym Czechom został przywrócony w XIX w., w czasie odrodzenia narodowego. Właśnie do husytyzmu nawiązali odnowiciele czeskiej kultury, którzy w duchu ówczesnego nacjonalizmu zinterpretowali średniowieczne wojny religijne i heretyckie rozłamy jako walkę tego, co germańskie, z tym, co słowiańskie.

Polityka 30.2015 (3019) z dnia 21.07.2015; Świat; s. 52
Oryginalny tytuł tekstu: "Kłótnie przy kielichu"
Reklama