Świat

Czy wolałbyś być Szwajcarem?

Kraj referendów. Czy wolałbyś być Szwajcarem?

Demokracja bezpośrednia Szwajcarii nie zastępuje parlamentu, jest raczej uzupełnieniem pracy posłów i rządu. Demokracja bezpośrednia Szwajcarii nie zastępuje parlamentu, jest raczej uzupełnieniem pracy posłów i rządu. Martial Trezzini/EPA / PAP
W Szwajcarii, ojczyźnie demokracji bezpośredniej, obywatele rozstrzygają w referendach nawet 20–30 spraw rocznie. Ale wszystko przebiega zupełnie inaczej niż u nas. Znacznie mądrzej.
Na stronach rządowych Szwajcarii widnieje spis dokładnych dat 78 najbliższych głosowań do 2034 r.!niyazz/PantherMedia Na stronach rządowych Szwajcarii widnieje spis dokładnych dat 78 najbliższych głosowań do 2034 r.!

W referendum z maja ubiegłego roku zestaw pytań był ekscytujący. Oto dwa z nich: • Czy zgadzasz się z inicjatywą obywatelską, „aby skazani pedofile nie pracowali nigdy więcej z dziećmi”? • Czy akceptujesz ustawę z 27 września 2013 r. wydzielającą środki finansowe na zakup samolotu bojowego Gripen? – Mieliśmy nagle w kraju prawie 3 mln specjalistów wiedzących, dlaczego amerykańskie Hornety są lepsze niż szwedzkie Gripeny, i tyluż specjalistów mogących się wypowiadać o szansach leczenia pedofilów – żartuje Claude Bonard, były sekretarz generalny rządu kantonalnego w Genewie.

Jak to się dzieje, że Szwajcarzy regularnie głosują nad setkami spraw, w tym także nad strategią wojskową i polityką zagraniczną? Po pierwsze, prawo utrudnia obywatelowi głosowanie bez znajomości sprawy. – Nie stawiamy samego gołego pytania, lecz musimy objaśnić, co robimy, z jakiej przyczyny i w jakim celu. Więcej nawet, bo łącznie z kartą do głosowania rząd musi podać obywatelowi na piśmie wszystkie argumenty, zarówno za, jak i przeciw – mówi Bonard.

Praktycznie wygląda to tak: na cztery tygodnie przed głosowaniem obywatel dostaje pocztą do domu kartę do głosowania wraz z pokaźną, kilkudziesięciostronicową broszurą. W niej rozdziały tak zatytułowane: • Nad czym głosujemy? • Istota sprawy w skrócie – i jej konsekwencje • Temat przedstawiony szczegółowiej • Tekst pytania • Jak deliberowano w parlamencie (skrót sprawozdania) • Argumenty rządu w punktach • Argumenty komitetu referendalnego – to znaczy osób i organizacji, które się z rządem nie zgadzają • Jak radzą głosować poszczególne partie polityczne, kluby, stowarzyszenia, ruchy społeczne i obywatelskie.

Ta dokumentacja do każdej sprawy to nie jest część jakiejś kampanii medialnej czy dobra wola władz.

Polityka 36.2015 (3025) z dnia 01.09.2015; Świat; s. 52
Oryginalny tytuł tekstu: "Czy wolałbyś być Szwajcarem?"
Reklama