Przejdź do treści
Reklama
Reklama
Świat

Węgry się lustrują

Preferuj w Google
Dodaj nas do ulubionych źródeł w Google, aby częściej widzieć „Politykę” w wynikach wyszukiwania.
x
Dokument z bazy danych węgierskiej bezpieki Dokument z bazy danych węgierskiej bezpieki materiały prasowe
Można wreszcie zaglądać do bazy danych węgierskiej bezpieki. Na razie w internetowym archiwum ujawniono spisy zawierające m.in. pseudonimy i okoliczności zwerbowania ok. 60 tys. zarejestrowanych tajnych agentów.

Wśród nich odnaleziono nazwiska laureatki Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny, byłych prezesów banku centralnego, byłego szefa dyplomacji, kardynała i dawnego prymasa, byłego sędziego trybunału konstytucyjnego, a także ludzi kultury, mediów i sportu. Historycy oceniają, że wciąż żyje co dziesiąta osoba ujęta w spisach. Ewidencja została udostępniona 4 listopada w 70. rocznicę sowieckiego najazdu wymierzonego w antykomunistyczne powstanie 1956 r.

Otwarcie szaf policji politycznej było nośną wyborczą obietnicą rządzącego premiera. Péter Magyar przedstawia to jako krok niezbędny do przejścia do prawdziwej demokracji. Na myśli ma nie tylko możliwie przejrzyste rozliczenie dziesiątek lat komunizmu, ale także rozbrat z kilkunastoleciem orbanizmu, systemu tworzonego przez Viktora Orbána, a zakończonego wiosennymi wyborami. Skojarzenie nieprzypadkowe. Mający autorytarne skłonności Orbán chętnie odwoływał się do antykomunizmu. Wiązał go z koniecznością utrzymywania narodowej suwerenności (zwłaszcza od zniewalającej Brukseli), ale nie pogłębił kosmetycznej, mocno spóźnionej lustracji. Teraz nie obyło się bez błędów. Status agenta przypisano jednemu z założycieli partii Orbána, co dla jego środowiska stało się dowodem, że żonglowanie teczkami to nieudolna próba polowania na przeciwników.

Łagodny charakter lustracji był efektem wynegocjowanego przełomu 1989–90 r. i mniejszej skali represji niż w innych koloniach ZSRR. Późne udostępnienie akt sprawia, że Węgrzy – nieprzetrenowani lustracyjnie jak Niemcy, Polacy czy Bałtowie – mogą mieć kłopot z oceną odnalezionych informacji. Część figurujących na listach nic służbie nie doniosła. Część zwerbowano wyłącznie na papierze, by rzekomo prowadzący ich oficerowie mogli się wykazać.

Polityka 46.2026 (3590) z dnia 09.11.2026; Ludzie i wydarzenia. Świat; s. 9
Reklama