Orędzie Trumpa. Zełenski mebluje nowy rząd. Decyzja ws. ustawy o osobie najbliższej. 5 ważnych tematów
1. Ukraina ma nowy rząd
Rada Najwyższa Ukrainy zatwierdziła nowego premiera, którym został Serhij Korecki. Za jego kandydaturą głosowało 289 deputowanych.
Do maja 2025 r. Korecki (rocznik 1978) kierował największym ukraińskim koncernem paliwowo-gazowym (Naftohaz Ukrainy). Wcześniej przez lata był związany z grupą Continuum i siecią stacji paliw WOG. Wrócił do Kijowa po wybuchu wojny. W listopadzie 2022 r. objął kierownictwo Ukrnafty, strategicznej spółki wydobywczej przejętej od oligarchów, którą udało mu się zreformować.
„Misja, którą powierzyli mu Zełenski z Radą Najwyższą, to gra w skrajnie toksycznym środowisku politycznym. O tym, czy »da radę«, zdecyduje nie talent biznesowy, ale to, jak wielką autonomię otrzyma. Zarządzanie wielkim koncernem to co innego niż zarządzanie państwem w stanie wojny” – pisze Jagienka Wilczak.
W składzie nowego rządu nie znalazł się dotychczasowy minister obrony Mychajło Fedorow, co wywołało protesty w Kijowie. Demonstrujący przynieśli transparenty z napisami: „Skuteczny minister przeszkadza w korupcji?”, „Od kiedy skuteczność stała się wyrokiem?”, „Przeszkadza wam Fedorow? Spróbujcie nie kraść”, „Skutecznych ministrów nie zwalnia się w czasie wojny”, „Rosja jest zachwycona waszymi decyzjami”.
2. Orędzie Donalda Trumpa
Amerykański prezydent ogłosił w nocy polskiego czasu odtajnienie „kluczowych materiałów wywiadowczych, które ujawniają szokujące słabości naszej (amerykańskiej) infrastruktury wyborczej”. Powiedział, że istnieją dowody na to, że „na przestrzeni kilku lat, począwszy od cyklu wyborczego w 2020 roku, Chińska Republika Ludowa przeprowadziła to, co uważa się za największe w historii naruszenie bezpieczeństwa danych wyborczych”.
Orędzie Trumpa było związane z nadchodzącymi wyborami uzupełniającymi do Kongresu, w których Republikanie będą walczyć o utrzymanie większości. Prezydent od dawna chce przegłosowania ustawy zakładającej obowiązek potwierdzenia amerykańskiego obywatelstwa podczas rejestracji na wybory.
Prezydent dodał również, że stacje telewizyjne, które nie transmitowały jego orędzia, powinny stracić koncesje.
3. Czy będzie kolejne weto
16 lipca minęło 21 dni, które Karol Nawrocki miał na podjęcie decyzji w sprawie ustawy o statusie osoby najbliższej. Dwa tygodnie temu Radio Eska podało, powołując się na swoje źródła w Pałacu, że prezydent zawetuje ustawę. Nawrocki zaprosił wówczas na „spotkanie ostatniej szansy” Urszulę Pasławską (polityczkę PSL, która przewodniczyła pracującej nad projektem komisji sejmowej). „Nie poinformował mnie (prezydent – red.), jaka to będzie decyzja. To jest dobra wiadomość. To oznacza, że jeszcze klamka nie zapadła” – komentowała posłanka ludowców.
Od momentu wyboru na prezydenta Nawrocki mnożył mgliste wymagania względem ustawy. To domagał się włączenia zapisu o „wyjątkowym statusie małżeństwa”, to niepokoił się, czy ustawa nie wyleje fundamentów pod adopcję dzieci przez pary jednopłciowe, to dostrzegał w niej „radykalne wątki ideologiczne”. Jakie – nie tłumaczył. Nagminnie podkreślał natomiast, że nie podpisze niczego, co „podważałoby wyjątkowy status małżeństwa”.
Ze zrealizowanego dla Kampanii Przeciw Homofobii badania agencji SW Research wynika, że zdaniem 48 proc. Polaków prezydent powinien podpisać ustawę.
4. Sejm wybierze nowego RPO i szefa IPN
Dziś Sejm wybierze Rzecznika Praw Obywatelskich. Koalicja Obywatelska i Lewica zgłosiły Sylwię Gregorczyk-Abram, posłowie PiS zaproponowali Adama Borowskiego, działacza opozycji demokratycznej, represjonowanego przez aparat bezpieczeństwa PRL.
Kadencja obecnego RPO prof. Marcina Wiącka kończy się w przyszłym tygodniu, 23 lipca.
Posłowie zagłosują też ws. kandydatury Mateusza Szpytmy na nowego szefa Instytutu Pamięci Narodowej. Szpytmę poparły w czasie głosowania w komisji sprawiedliwości PiS, Konfederacja, a także PSL i niektórzy posłowie Polski 2050. Z kolei Koalicja Obywatelska i Lewica są mu zdecydowanie przeciwne.
Postawa PSL sprawia, że podczas piątkowego głosowania w Sejmie wybór Mateusza Szpytmy wydaje się przesądzony.
5. 20 lat więzienia dla Łukasza Żaka
Sprawca śmiertelnego wypadku na Trasie Łazienkowskiej Łukasz Żak trafi do więzienia na 20 lat – orzekł Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia. Żak otrzymał też dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów, musi zapłacić 10 tys. zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz zadośćuczynienie rodzinie zmarłego w wypadku – łącznie 900 tys. zł.
Współoskarżeni w procesie Łukasza Żaka, którzy pomagali mu w ucieczce z kraju i zacierali ślady, otrzymali wyroki od 2 do 5 lat więzienia.
W ustnym uzasadnieniu wyroku sędzia Maciej Mitera podkreślił, że do wypadku doprowadziło działanie Żaka z premedytacją: „Co trzeba mieć w głowie, żeby rozpędzić (Volkswagena – przyp. red.) Arteona do 200 km/godz.? Wtedy nie ma szans na reakcję, nikt nie miałby szans z tym Arteonem”.
Przypomnijmy: do wypadku doszło 15 września 2024 r. na Trasie Łazienkowskiej w Warszawie. W wyniku zderzenia Volkswagena i Forda zginął 37-letni pasażer drugiego auta. Według opinii biegłych Łukasz Żak w chwili wypadku był pod wpływem alkoholu i nagrywał swoją jazdę telefonem.