Osoby czytające wydania polityki

„Polityka” - prezent, który cieszy cały rok.

Pierwszy miesiąc prenumeraty tylko 11,90 zł!

Subskrybuj
Kultura

Młodzi kontra Krytyczni

Polska kontra Wielka Brytania w CSW

Damien Hirst, „Away from the Flock (Divided)”, 1995 r. Damien Hirst, „Away from the Flock (Divided)”, 1995 r. Damien Hirst and Science Ltd./DACS
Polsko-brytyjska konfrontacja w warszawskim CSW. Zderzono tu ze sobą dwie wielkie formacje artystyczne lat 90. Wypadamy w tym zestawieniu całkiem nieźle.
Zbigniew Libera, „Placebo”, 1995 r.Jerzy Gładykowski Zbigniew Libera, „Placebo”, 1995 r.

Warszawska ekspozycja konfrontująca dwie wielkie artystyczne formacje przypomina trochę niedawny mecz Lechii Gdańsk z FC Barceloną. Young British Artists (YBA) to fenomen, który zasadniczo przeorał nie tylko brytyjską, ale światową sztukę współczesną i stał się symbolem dziś równie silnym jak niegdyś szkoła nowojorska. Tymczasem polska sztuka krytyczna (PSK) ma przede wszystkim znaczenie lokalne, w Europie słyszalna była już ledwie, ledwie.

Czy marketingowo to zestawienie służy tylko podbiciu naszego ego? Czy jest sens zestawiać naszych krytycznych z brytyjskimi młodymi? Jest, a główny powód to kilka zaskakująco wspólnych cech obu tych formacji. Łączy je na pewno kalendarz. Ukonstytuowały się mniej więcej na początku lat 90. – i w podobny sposób.

Wszyscy członkowie YBA wywodzili się z kolejnych czterech (1987–90) roczników absolwentów Goldsmith College w Londynie. Polscy krytyczni kształcili się wprawdzie w różnych miastach, ale jeden ośrodek edukacyjny przysłużył się szczególnie – tzw. Kowalnia, czyli wydział stołecznej ASP prowadzony przez prof. Grzegorza Kowalskiego. To stąd pochodzili liderzy artystycznej rewolucji: Paweł Althamer, Katarzyna Kozyra, Artur Żmijewski, Katarzyna Górna. Pierwsze wspólne wystawy Brytyjczycy zorganizowali w 1988 r. („Freeze”) oraz w 1990 r. („East Country Yard Show”), zaś tę najsłynniejszą, która wywindowała ich na szczyty, dopiero w 1997 r. („Sensation”). Polacy ze swymi głównymi manifestacjami artystycznymi zmieścili się pośrodku: „Idee poza ideologią” (1993 r.) oraz „Antyciała” (1995 r.).

Lalki z penisami zamiast nosów

Jest jednak coś ważniejszego od dat, co sprawia, że chce się konfrontować te formacje. To skłonność ich członków do wywoływania skandali, łatwość, z jaką to robili, oraz kontrowersje, jakie przez lata budzili wśród krytyków i widzów.

Polityka 36.2013 (2923) z dnia 03.09.2013; Kultura; s. 78
Oryginalny tytuł tekstu: "Młodzi kontra Krytyczni"
Reklama